Unutulma hakkı kapsamındaki taleplerde en sık yapılan hata, arama motoruna veya yayıncıya başvurmadan doğrudan denetim makamına ya da yargıya gidilmesidir. 6698 sayılı KVKK ilgili kişinin veri sorumlusuna başvurusunu bir ön aşama olarak kurgular; internet yayınları bakımından 5651 sayılı Kanun ayrıca bir yol öngörür. Bu rehber, süre sıralamasını doğru kurmaya ve başvuruyu belgeyle desteklemeye odaklanır.
Sıralamayı Bozmayın: Önce Veri Sorumlusu
Kural olarak ilgili kişi önce veri sorumlusuna başvurur. Veri sorumlusunun cevap vermesi için öngörülen süre dolmadan denetim makamına şikâyette bulunulması, şikâyetin esasa girilmeden reddine yol açar. Cevap geldiğinde ise şikâyet süresi cevabın öğrenildiği andan itibaren işlemeye başlar ve her hâlde ilk başvuru tarihine bağlı bir üst sınır bulunur. Bu üç tarih (başvuru, cevap, öğrenme) dosyada ayrı ayrı belgelenmelidir.
Başvuru Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- Talebe konu içeriğin tam adresi ve erişim tarihi
- İçeriğin ilgili kişiyle bağlantısını gösteren kimlik doğrulaması
- Talebin türü: yayından kaldırma, dizinden çıkarma veya düzeltme
- Talebin dayandığı gerekçe: verinin güncelliğini yitirmesi, amaçla bağının kalmaması
- Cevabın hangi adrese yapılmasının istendiği
Kamu Yararı Dengesi: Reddin En Sık Gerekçesi
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü ve bilgiye erişim menfaatiyle birlikte tartılır. Bu nedenle başvuruda, içeriğin neden artık güncel bilgi değeri taşımadığı somut biçimde açıklanmalıdır. Aradan geçen süre, kişinin kamuya mal olmuş bir sıfatının bulunup bulunmadığı ve içeriğin bugün doğurduğu somut zarar ayrı ayrı ele alınmalıdır. Yalnızca rahatsızlık duyulduğunu belirten başvurular, bu dengelemede zayıf kalır.
Arama Sonucu ile Kaynak Yayın Ayrımı
Arama motoru sonuçlarından çıkarılma talebi ile kaynak sitedeki yayının kaldırılması talebi farklı sonuçlar doğurur ve farklı muhataplara yöneltilir. Kaynak yayının hukuka uygun olduğu bir durumda dahi, ad ve soyad üzerinden yapılan aramada sonucun görünmemesi talep edilebilir. Bu ayrımın dilekçede net kurulması, muhatabın konu dışı bir cevap vermesini önler.
Reddedilen Başvurunun Yeniden Kurgulanması
Ret cevabı geldiğinde, itiraz aşamasında aynı metni tekrarlamak sonuç vermez. Reddin dayandığı gerekçe okunmalı; eksik bulunan nokta hangisiyse yeni başvuru o noktaya odaklanmalıdır. Bu aşamada içeriğin güncel hâline ilişkin yeni bir tespit alınması, aradan geçen sürenin de argümana eklenmesini sağlar.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; veri kategorisi, yayının niteliği ve kişinin durumu sonucu değiştirebileceğinden, kendi başvurunuz için ayrıca hukuki görüş almanız uygun olacaktır.