Arama sonuçlarında çıkan eski bir haber ya da güncelliğini yitirmiş bir kayıt, kişinin bugünkü yaşamını orantısız biçimde etkileyebilir. KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun bu alanda birbirini tamamlayan farklı yollar sunar. Bu rehber, başvurunun hangi sırayla ve hangi süre disiplini içinde yapılması gerektiğine odaklanır.
İlk Adım Neden Doğrudan Kurul Değildir
Unutulma hakkı talebinde kural olarak önce veri sorumlusuna başvurulur. Bu adım atlanarak doğrudan Kurula şikâyette bulunulduğunda, başvuru usul yönünden değerlendirilemez hale gelir ve zaman kaybedilir. Veri sorumlusuna yapılan başvurunun yazılı olması, kimlik bilgilerini içermesi ve talebi açıkça göstermesi gerekir. Başvurunun gönderildiği tarihin belgelenmesi ise sonraki aşamanın süre hesabı için zorunludur.
Talebi Kurgulamak: Silme, Yok Etme, İlişkilendirmeyi Kesme
Talep metninde ne istendiği net olmalıdır. Arama motoru bakımından istenen şey genellikle içeriğin kaldırılması değil, ad soyad ile yapılan aramada sonucun listelenmemesidir. Kaynak sitede yayımlanan içerik bakımından ise silme veya güncelleme talebi gündeme gelir. Bu ayrım yapılmadığında, doğru mercie yanlış talep iletilmiş olur.
- Hangi arama teriminde hangi bağlantının çıktığı tek tek listelenir
- İçeriğin yayım tarihi ile bugün arasındaki sürenin uzunluğu gösterilir
- Kişinin kamusal bir görev veya sıfat taşıyıp taşımadığı açıklanır
- İçeriğin güncelliğini ve doğruluğunu yitirdiği somut olarak anlatılır
Menfaat Dengesi Testi
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü ve toplumun bilgi edinme hakkı ile tartılır. Talebin kabul edilme ihtimalini artıran unsurlar, kişinin kamuya mal olmuş biri olmaması, içeriğin geçmiş bir olaya ait olması ve güncel bir kamu yararı taşımamasıdır. Buna karşılık devam eden bir yargılamaya veya kamu görevine ilişkin içeriklerde talep kabul görmeyebilir. Başvuru metninin bu dengeyi açıkça tartışması, kararın gerekçesini şekillendirir.
Süre Disiplini
Süreçte birbirinden bağımsız üç takvim işler: veri sorumlusunun cevap vermesi için öngörülen süre, cevap alındıktan veya cevap verilmediği için başvuru reddedilmiş sayıldıktan sonra Kurula şikâyet süresi ve Kurul kararına karşı idari yargı yolu. Bu üç sürenin tek bir tabloda takip edilmesi gerekir; ilk sürenin dolduğu gün ikinci takvimin başladığı unutulmamalıdır.
Yayıncıyla Doğrudan Çözüm mü, Şikâyet mi?
Bazı hallerde yayıncı ile yapılan görüşme, içeriğin anonimleştirilmesi veya güncelleme notu eklenmesiyle sonuçlanır ve bu, kaldırma talebinden daha kalıcı bir sonuç verebilir. Ancak bu görüşmeler sürerken şikâyet süresinin işlemeye devam ettiği gözden kaçırılmamalıdır. Görüşme uzuyorsa, süre korunacak biçimde resmî başvurunun da yapılması güvenli yoldur.
Bu yazı yalnızca genel bilgi sunar. İçeriğin niteliği ve kişinin sıfatı değerlendirmeyi tümüyle değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde bir hukukçuya danışmanız uygun olacaktır.