Eski bir haberin, arama sonucunun ya da yıllar önceki bir kaydın kişiyi bugün hâlâ etkilemesi durumunda gündeme gelen unutulma hakkı, tek bir dilekçeyle sonuçlanan bir talep değildir. Uygulamada hak kaybının başlıca sebebi, talebin baştan yanlış makama yöneltilmesidir: aynı içerik için birden fazla yol bulunur ve her yol farklı bir sonuç üretir.
Önce Muhatabı Ayırın: İçerik mi, Sonuç mu?
Talebin hedefi içeriğin kendisi mi, yoksa o içeriğe ulaştıran arama sonucu mu? Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe çoğu zaman esasa girilmeden reddedilir.
- İçeriğin kaynağı: yayını yapan site, gazete veya platform. Talep doğrudan yayıncıya iletilir.
- Arama motoru: içerik yerinde kalırken kişinin adıyla yapılan sorguda görünmemesi istenir. Burada muhatap, veri sorumlusu sıfatındaki arama motorudur ve konu KVKK (6698) kapsamındadır.
- Erişimin engellenmesi: 5651 sayılı Kanun kapsamındaki kişilik hakkı ihlali başvurusu, sulh ceza hâkimliğine yapılır ve kendine özgü kısa süreleri vardır.
KVKK Yolunda İki Basamak Atlanamaz
Kurula doğrudan gitmek en sık görülen usul hatasıdır. 6698 sayılı Kanun, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna yazılı başvurmasını, ancak başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz kalması veya süresinde yanıt verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet edilebilmesini öngörür. Bu basamak atlandığında şikâyet, esas incelemeye alınmadan usulden değerlendirilir ve arada geçen zaman geri gelmez.
Başvuru yazısında kimlik bilgilerinin, talebin konusunun ve içeriğe ulaşılan bağlantı adreslerinin açıkça yer alması gerekir. Bağlantıların listelenmemesi, talebin "belirsiz" sayılmasına yol açar.
Talep Metnini Ölçülebilir Kurmak
Unutulma hakkı mutlak değildir; kişinin menfaati ile toplumun bilgiye erişim menfaati karşılaştırılır. Bu nedenle dilekçe, duygusal bir anlatım yerine karşılaştırmayı besleyen ölçütlere dayanmalıdır:
- İçeriğin yayımlanmasından bu yana geçen süre ve bilginin güncelliğini yitirip yitirmediği.
- Kişinin kamusal görev veya tanınırlık taşıyıp taşımadığı.
- Bilginin doğruluğu; devam eden ya da sonuçlanmış bir sürece ilişkinse mevcut durumun ne olduğu.
- İçeriğin kişinin mesleki ve sosyal yaşamında yarattığı somut etki.
Yanlış Mercie Giden Dosyanın Bedeli
Sulh ceza hâkimliğinden istenmesi gereken bir erişim engelinin Kuruldan istenmesi ya da tersi, sadece bir yönlendirme sorunu değildir. Her iki yolda da başvuru pencereleri sınırlıdır; yanlış makamda geçen haftalar, doğru makamda süre dolmasına sebep olabilir. Bu riski azaltmanın pratik yolu, başvurudan önce tek sayfalık bir yol tablosu hazırlamak ve her satırda talep, muhatap, dayanak ve son gün bilgisini yan yana tutmaktır.
Sonuç Alınamazsa
Kurul kararına katılmayan ilgili kişi için idari yargı yolu açıktır. Ayrıca kişilik hakkı ihlalinden doğan maddi ve manevi zarar talepleri, KVKK sürecinden bağımsız olarak adli yargıda ileri sürülebilir. Bu iki hattı birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak planlamak gerekir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her dosyanın kendi olgusal çerçevesi vardır. İçeriğin türü, yayın tarihi ve muhatabın niteliği yol haritasını değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde bir hukukçuyla değerlendirme yapılması yerinde olur.