Arama sonuçlarında ya da bir internet sitesinde yer alan geçmişe ait bilginin kaldırılması talebi, doğrudan mahkemeye taşınabilecek bir istem değildir. KVKK ve 6698 sayılı Kanun, kademeli bir usul öngörür: önce veri sorumlusuna başvuru, ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet, son aşamada ise Kurul kararına karşı idari yargı denetimi. Bu sıralamanın atlanması, talebin esası haklı olsa dahi başvurunun usulden reddiyle sonuçlanır.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
Kurula şikâyet yoluna gidilebilmesi için öncelikle veri sorumlusuna başvurulmuş olması aranır. Başvuru yazılı olarak ya da Kurul'un belirlediği diğer yöntemlerle yapılır. Veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması beklenir. Bu aşamada en sık yapılan hata, muhatabın yanlış belirlenmesidir: içeriği barındıran site ile arama motoru farklı veri sorumlularıdır ve talebin kapsamı da farklıdır. Arama motoruna yöneltilen talep, ad soyad ile yapılan sorgulamada sonuçların listelenmemesine yöneliktir; içerik ise kaynak sitede yayında kalmaya devam edebilir.
Kurula Şikâyet Penceresi
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi Kurula şikâyette bulunabilir. Bu hak, cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde kullanılmalıdır. Sürelerin başlangıcının tartışmasız belgelenebilmesi için başvurunun iletildiği tarih ve yöntem, alınan cevabın tarihi ile birlikte tek bir dosyada saklanmalıdır.
Dengelemenin Nasıl Anlatılacağı
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve toplumun bilgi edinme menfaati ile karşılıklı olarak tartılır. Bu nedenle şikâyet dilekçesi soyut bir rahatsızlık beyanı olmamalı; bilginin üzerinden geçen süre, kişinin kamusal bir rol taşıyıp taşımadığı, bilginin güncelliğini yitirip yitirmediği, doğruluğu ve yayının kişinin bugünkü yaşamı üzerindeki somut etkisi ayrı başlıklar hâlinde ortaya konmalıdır. Ceza soruşturmasına ilişkin haberlerde, sonradan verilen karara dair güncel bilginin bulunmaması, talebi güçlendiren tipik bir unsurdur.
Paralel Yol: 5651 Kapsamındaki Başvuru
- Kişilik hakkı ihlali boyutu ağır basıyorsa sulh ceza hakimliğinden içeriğe erişimin engellenmesi istenebilir.
- Bu yol, Kurul sürecinden bağımsız işler ve daha kısa sürede sonuç verebilir.
- İki yolun aynı anda yürütülmesi hâlinde talep konularının birbiriyle çelişmemesine dikkat edilmelidir.
- Kurul kararının kişisel veri boyutuna, hakimlik kararının ise yayının kendisine odaklandığı unutulmamalıdır.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurul kararları idari işlem niteliğindedir; bu nedenle iptali istemiyle idare mahkemesinde dava açılır. Dava açma süresinin kararın tebliğinden itibaren işlediği ve idari yargıda yetki kurallarının kamu düzeninden sayıldığı göz önünde tutulmalıdır. Yanlış yargı koluna açılan dava, süre geçtikten sonra düzeltilemeyecek bir kayıp doğurabilir.
Sık Görülen Usul Sakatlıkları
- Başvurunun kimliği doğrulanamayacak bir kanaldan yapılması
- Kaldırılması istenen bağlantı adreslerinin tek tek gösterilmemesi
- Aynı talebin farklı veri sorumluları için ayrıştırılmadan tek dilekçeyle iletilmesi
- Şikâyet dilekçesine veri sorumlusuna yapılan başvurunun ve cevabın eklenmemesi
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Verinin niteliği, yayının kaynağı ve kişinin konumu sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metninin somut olaya göre kurgulanması için hukuki destek alınması faydalı olur.