Arama sonuçlarında çıkan eski bir haberin, ilanın ya da paylaşımın kaldırılmasını istemek tek bir dilekçeyle biten basit bir işlem değildir. Unutulma hakkı talepleri, muhatabın kim olduğuna göre birbirinden bağımsız kanallarda ilerler ve her kanalın kendi takvimi vardır. Aşağıda, Kurula şikâyet yolu merkeze alınarak sürecin nasıl planlanacağı ve hangi yönlendirme hatasının baştan hak kaybı doğurduğu ele alınıyor.
Birbirine Karıştırılan Üç Ayrı Kanal
- Veri sorumlusuna başvuru: arama motoru sonuçlarından çıkarma talebi, 6698 sayılı KVKK kapsamında önce doğrudan veri sorumlusuna iletilir. Kurul, ancak bu aşama tamamlandıktan sonra devreye girer.
- Hâkimlik yolu: istenen şey içeriğin kendisinin yayından kaldırılması ya da erişimin engellenmesi ise, 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki yol işletilir. Buradaki karar mercii idari bir kurul değildir.
- Adli yol: kişilik haklarına saldırı ve zarar boyutu varsa tazminat talepleri tamamen ayrı bir dava konusudur.
Aynı olayda üç kanalın da açık olması mümkündür; ancak birinden yürümek diğerinin süresini durdurmaz.
Şikâyet Penceresi Nasıl Hesaplanır
KVKK sistemi kademelidir. Veri sorumlusu, kendisine iletilen talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Talep reddedilirse, verilen cevap yetersiz kalırsa veya hiç cevap verilmezse ilgili kişinin elinde iki süre birlikte işler: cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün. Bu ikisinden hangisi önce dolarsa şikâyet imkânı o anda kapanır. Bu nedenle başvurunun yapıldığı gün, iletildiği kanal ve varsa teslim kaydı dosyanın ilk sayfası olmalıdır.
Yanlış Mercie Gitmenin Somut Bedeli
Uygulamada en sık görülen tablo şudur: içeriğin kaldırılması için doğrudan Kurula şikâyet edilir, aylar sonra talebin konu bakımından başka bir yola ait olduğu anlaşılır ve bu arada asıl yolun süresi tükenmiştir. Tersi de olur; sadece bağlantının indeksten çıkarılması istenirken hâkimlikten içeriğin tümüyle kaldırılması talep edilir ve ölçülülük tartışması nedeniyle talep bütünüyle reddedilir. Talebi yazmadan önce şu üç sorunun yanıtlanması bu riski büyük ölçüde bitirir: Kaldırılması istenen şey bağlantı mı, içerik mi? Muhatap veri sorumlusu mu, içerik sağlayıcı mı? İstenen sonuç idari yaptırım mı, erişimin engellenmesi mi?
Dosyaya Konulması Gereken Kayıtlar
- Talebe konu bağlantının tam adresi ve erişim tarihini gösteren ekran kaydı.
- İçeriğin ilk yayım tarihi ile talep tarihi arasındaki sürenin gösterildiği kısa bir kronoloji.
- Bilginin güncelliğini yitirdiğini gösteren belgeler; örneğin sona ermiş bir sürece ilişkin sonuç yazısı.
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun kendisi, gönderim kanalı ve alınan cevap.
Unutulma hakkı mutlak değildir; talebin kabulü, kişinin kamusal rolü, bilginin güncelliği ve toplumsal ilgi arasındaki dengeye bağlıdır. Bu dengeyi dosyanın kendisi anlatmalıdır.
Kapanış
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi tanıtmak içindir. Talebin niteliği, içeriğin türü ve tarafların konumu takvimi de merciyi de değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyaya özgü bir hukuki değerlendirme yaptırılması yerinde olur.