Bir kişinin geçmişine ait içeriğin bugünkü durumunu yansıtmaması, unutulma hakkı tartışmasının çıkış noktasıdır. Uygulamada asıl kayıp çoğu zaman talebin esastan haksız bulunmasından değil, başvuru sırasının yanlış kurulmasından ve itiraz penceresi kapandıktan sonra harekete geçilmesinden doğar. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK ile 5651 sayılı Kanun çerçevesinde silme ve yok etme taleplerinde adım sırasını ve süre yönetimini ele alır.
Talebin Adını Doğru Koymak
Silme, yok etme ve anonim hale getirme birbirinin yerine kullanılabilecek kavramlar değildir. Bir kayıt sistemindeki verinin geri döndürülemez biçimde ortadan kaldırılması ile verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek hale getirilmesi farklı teknik ve hukuki sonuçlar doğurur. Başvuru dilekçesinde hangisinin istendiği açıkça yazılmazsa, veri sorumlusu en dar yorumu tercih edip talebi kısmen karşılayabilir; bu da ikinci turda süre kaybına yol açar.
İçeriğin Kaldırılması ile İndeksten Çıkarma Ayrı Yollardır
Arama motoru sonuçlarında adın yanında çıkan bağlantının kaldırılması ile kaynak sitedeki içeriğin yayından kaldırılması aynı talep değildir. Biri erişilebilirliği, diğeri içeriğin kendisini hedefler. Kaynak yayına yönelik talepler 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yollarıyla, indeksleme yönü ise arama motoruna yapılacak veri sorumlusu başvurusuyla ilerler. İki yolu aynı anda ama ayrı dosyalarla yürütmek, birinin reddi halinde diğerinin süresini korur.
Adım Sırası
- Muhatabın kim olduğu belirlenir: içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, arama motoru veya bunların birden fazlası.
- Her muhataba ayrı ayrı, tarihli ve ispatlanabilir yöntemle (KEP, noter, kayıtlı e-posta) başvuru yapılır.
- Başvuru tarihi, cevap tarihi ve cevabın tebliğ anı tek bir takvimde işlenir.
- Cevap gelmez veya yetersiz kalırsa Kurula şikâyet dosyası hazırlanır.
- Paralel olarak yargı yoluna ilişkin süreler ayrıca hesaplanır.
Süreyi Yakan Davranışlar
- Başvuruyu ispatlanamayan bir kanaldan (site içi form, telefon) yapıp tarih tutmamak.
- Veri sorumlusuna başvuru basamağını atlayıp doğrudan şikâyete gitmek.
- Cevabın geldiği günü değil, okunduğu günü esas almak.
- Kısmi kabul cevabını olumlu sanıp itiraz penceresini boş geçirmek.
Ret Cevabından Sonra
Ret gerekçesi çoğu zaman ifade özgürlüğü, kamuoyunun bilgi edinme yararı veya hukuki yükümlülük gereği saklama iddiasına dayanır. İkinci aşamada aynı dilekçeyi tekrarlamak yerine, doğrudan bu gerekçeyi hedefleyen bir kurgu gerekir: içeriğin güncelliğini yitirdiğini gösteren tarih verisi, kişinin kamusal figür olmadığını ortaya koyan bilgiler ve verinin işlenme amacının ortadan kalktığını gösteren belgeler dosyaya eklenir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikli bilgilendirmedir; içeriğin türü, yayının yeri ve muhatabın statüsü izlenecek yolu ve süre hesabını değiştirebilir. Talep hazırlanmadan önce dosyanın kendi koşullarına göre hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.