Kişisel veri uyuşmazlıklarında ilgili kişiler çoğu zaman doğrudan Kuruma şikâyet ederek süreci başlatmak ister. Oysa 6698 sayılı Kanun, önce veri sorumlusuna başvurulmasını arayan kademeli bir yapı kurmuştur. Bu basamağın atlanması hâlinde şikâyet, içerik incelenmeden usul yönünden sonuçsuz kalır ve ilgili kişi süreci baştan kurmak zorunda kalır.
Zorunlu İlk Basamak: Veri Sorumlusuna Başvuru
Başvurunun yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılması gerekir. Metinde kimlik bilgileri, talebin konusu ve varsa olayın tarihleri açıkça yer almalıdır. Talebin hangi hakka dayandığı da netleştirilmelidir: verilere erişim, düzeltme, silme, aktarıldığı üçüncü kişilerin bildirilmesi ya da otomatik sistemlerle yapılan analize itiraz. Genel ifadelerle yazılan başvurular, veri sorumlusuna yanıtını daraltma imkânı verir. Başvurunun gönderim tarihini ve teslim kaydını saklamak, sonraki aşamanın tek dayanağıdır.
Otuz Gün ve Altmış Gün: Sayaçları Ayrı Tutun
Veri sorumlusu, başvuruyu en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Talep reddedilirse, verilen cevap yetersiz bulunursa ya da hiç cevap verilmezse ilgili kişi Kurula şikâyet yoluna gidebilir. Burada iki süre birlikte işler: cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün. Cevapsız kalan başvurularda ikinci sürenin sessizce dolması, uygulamada en sık karşılaşılan hak kaybı sebebidir. Bu nedenle başvuru gönderildiği gün, takvime hem otuzuncu hem altmışıncı gün işaretlenmelidir.
VERBİS Kaydı Neden Önemlidir
- Kayıt, veri sorumlusunun hangi veri kategorilerini hangi amaçla işlediğini beyan ettiği resmî bir çerçeve sunar.
- Fiilî işleme faaliyeti ile beyan arasındaki fark, uyuşmazlıkta doğrudan bir tutarsızlık göstergesi olur.
- Saklama süreleri ve aktarım bilgileri, silme ve imha taleplerinin değerlendirilmesinde ölçüt oluşturur.
- Kayıt yükümlülüğünün hiç yerine getirilmemiş olması, ayrı bir idari yaptırım başlığıdır.
Şikâyet Dilekçesinde Somutluk
Şikâyet metni, duygusal bir anlatım yerine tarih sıralı bir olay akışı üzerine kurulmalıdır. Hangi verinin, hangi tarihte, hangi kanalla işlendiği ve hangi zararın doğduğu somut biçimde gösterilmelidir. İnternet ortamındaki içeriklerden kaynaklanan taleplerde, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu ile veri koruma mevzuatındaki silme talebinin farklı merci ve farklı sonuçlara sahip olduğu göz önünde tutulmalıdır. İki yolun birlikte yürütülmesi mümkün olsa da gerekçeleri ayrı yazılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme için hazırlanmıştır; veri işleme faaliyetinin niteliği ve tarafların sıfatı sonucu etkiler. Yazışmalarınızla birlikte bireysel bir değerlendirme almanız yararlı olacaktır.