Veri Sorumluları Sicili yükümlülükleri, kayıt yapılmaması kadar kaydın gerçek işleme faaliyetiyle örtüşmemesi nedeniyle de uyuşmazlık doğurur. Bu tür dosyalarda kritik soru, talebin doğrudan Kurula mı yoksa önce veri sorumlusuna mı yöneltileceği ve nihayetinde hangi yargı kolunun devreye gireceğidir.
Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul
6698 sayılı Kanun, ilgili kişinin taleplerini kural olarak önce veri sorumlusuna iletmesini, cevap alınamaması veya cevabın yetersiz bulunması hâlinde Kurula şikâyette bulunmasını öngörür. Doğrudan Kurula yapılan başvurular bu ön koşul nedeniyle işleme alınmayabilir. VERBİS kaydına ilişkin ihbarlar ise ilgili kişi başvurusundan farklı bir kanaldır; sicil yükümlülüğünün ihlali resen incelemeye de konu olabilir.
Şikâyet Dilekçesinde Aranan Somutluk
Kurula yapılan şikâyetin sonuç doğurması için işleme faaliyetinin hangi noktada hukuka aykırı görüldüğü açıkça gösterilmelidir. VERBİS bildiriminde yer alan veri kategorileri, aktarım alıcı grupları ve saklama süreleri ile fiilî uygulama arasındaki farklar karşılaştırmalı olarak sunulduğunda inceleme kapsamı belirginleşir. Aydınlatma metni, açık rıza kayıtları ve varsa veri işleme envanteri ekte yer almalıdır.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu İdari Yargıdadır
Kurulun şikâyet üzerine verdiği kararlar ve uyguladığı idari para cezaları idari işlem niteliğindedir; bunlara karşı iptal davası idare mahkemesinde açılır. Yetki bakımından işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer belirleyicidir. Buna karşılık kişilik hakkı ihlaline dayalı tazminat talepleri adli yargıda görülür. Aynı olayın iki ayrı yargı kolunda ilerleyebileceği gözden kaçırılırsa, bir kolda geçen süre diğerinde hak kaybına dönüşebilir.
Yayın ve Erişim Boyutu
Sicilde beyan edilmeyen bir aktarım nedeniyle veriler internette görünür hâle gelmişse, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli yolu ayrıca değerlendirilmelidir. Bu talep Kurul sürecinden bağımsız yürür ve içeriğin yayılma hızı nedeniyle çoğu zaman ilk yapılması gereken adımdır.
Uzlaşma mı, Dava mı? Değerlendirme Başlıkları
- Veri sorumlusunun sunduğu düzeltme taahhüdü, sicil kaydının güncellenmesini de kapsıyor mu?
- Verilerin silinmesi ya da anonim hâle getirilmesi teknik olarak doğrulanabiliyor mu?
- Sulh metni, ileride ortaya çıkabilecek yeni ihlaller için genel bir feragat içeriyor mu?
- İdari para cezasının caydırıcılığı ile tazminat beklentisi arasındaki denge nasıl kuruluyor?
- Dava açma sürelerinden hangisi ilk dolacak?
Süre Yönetimi
İdari yargıda dava açma süresi hak düşürücüdür ve şikâyet süreci devam ederken ayrıca işlemeye başlayabilir. Bu nedenle Kurul yazışmalarının tebliğ tarihleri, ilk başvuru tarihi ile birlikte tek bir takvimde izlenmelidir.
Aktarılanlar genel çerçeve sunar; işleme faaliyetinin niteliği ve şirketin kayıt düzeni sonucu etkileyebilir. Şikâyet ya da dava kararından önce belgelerinizin hukuki incelemeden geçirilmesi uygun olur.