Kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi talebi, doğru kapıdan girildiğinde hızlı sonuç veren; sıra atlandığında ise usulden reddedilen bir süreçtir. 6698 sayılı Kanun bu konuda kademeli bir yapı kurar ve ilgili kişinin doğrudan Kurula gitmesine kural olarak izin vermez. Aşağıda bu kademelerin nasıl işletileceği ele alınmaktadır.
Muhatabı Doğru Belirlemek
Talebin yöneltileceği kişi, veriyi işleyen değil veri sorumlusudur. Uygulamada bu ayrım sıklıkla karışır ve çağrı merkezi, bayi ya da hizmet aldığı yazılım firmasına yapılan başvuru geçersiz sayılabilir.
- VERBİS kayıtları, veri sorumlusunun kim olduğunu ve irtibat kişisini görmek için başlangıç noktasıdır.
- Sicile kayıtlı olmayan bir işletme için ticaret sicili ve aydınlatma metinlerindeki unvan esas alınır.
- Grup şirketlerinde verinin hangi tüzel kişilik bünyesinde tutulduğu açıkça sorulmalıdır.
- Başvuruda kimlik tespitine imkân veren bilgilerin bulunması gerekir; aksi hâlde talep eksik sayılabilir.
Başvurunun Kademeleri
- Veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle başvurulur; talep açık, tarihli ve hangi verinin silinmesinin istendiğini gösterir biçimde yazılır.
- Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
- Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse Kurula şikayet yolu açılır.
- Şikayet için kanunda öngörülen süreler işlemeye başlar; bu nedenle cevabın tebliğ tarihi kayıt altına alınmalıdır.
- Zarar doğmuşsa tazminat talebi genel mahkemelerde ayrıca ileri sürülür.
Silme Talebinin Sınırları
Her veri, talep üzerine silinmek zorunda değildir. İşlemenin bir kanun hükmüne, sözleşmenin ifasına veya hukuki yükümlülüğe dayandığı hâllerde saklama devam edebilir. Bu nedenle talep dilekçesinde işleme şartının artık ortadan kalktığının gösterilmesi, yanıtın niteliğini doğrudan etkiler. Örneğin sona ermiş bir hizmet ilişkisinde saklama süresinin dolduğu ileri sürülüyorsa, ilişkinin bittiği tarih belgeyle ortaya konulmalıdır.
Yanlış Kapıya Yapılan Başvurular
Bu alanda en yaygın üç sapma şudur: veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan Kurula şikayet etmek, içerik kaldırma talebiyle veri silme talebini aynı dilekçede birleştirmek ve idari şikayetten tazminata hükmedilmesini beklemek. İçeriğin internetten kaldırılması 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir yol izler; Kurul ise idari yaptırım ve veri işleme düzenine ilişkin karar verir. Talepleri ayırmak, her birinin kendi süresinde ilerlemesini sağlar.
Yanıtı Değerlendirme Ölçütleri
Veri sorumlusundan gelen cevap, çoğu zaman şablon metinlerden oluşur. Cevabın yeterliliği; hangi verinin silindiği, hangisinin hangi hukuki sebeple saklandığı ve aktarılan üçüncü kişilere bildirim yapılıp yapılmadığı ölçütleriyle değerlendirilmelidir. Bu üç başlıktan biri karşılanmamışsa şikayet dilekçesinin ekseni doğrudan orası olmalıdır.
Kısa Not
Bu açıklamalar genel bilgi amacı taşır ve her başvuruya birebir uygulanamaz. Verinin türü ile işleme şartları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, süreç öncesinde hukuki görüş almanız yararlı olacaktır.