Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi hâlinde ilgili kişinin elindeki en kırılgan kaynak zamandır. 6698 sayılı Kanun, ilgili kişiye önce veri sorumlusuna başvurma, ardından Kurula şikâyet etme sırasını öngörür. Bu sıranın atlanması, şikâyetin esasa girilmeden geri çevrilmesine sebep olabilir.
Süreyi Başlatan An Hangisidir
Uygulamadaki en yaygın tereddüt, sürenin ihlalin gerçekleştiği tarihten mi yoksa öğrenildiği tarihten mi işlemeye başladığıdır. Pratikte belirleyici olan, ilgili kişinin ihlali öğrendiği ve veri sorumlusuna başvurabilecek duruma geldiği andır. Bu nedenle ihlal bildirim e-postası, kısa mesaj, basın duyurusu ya da üçüncü kişiden gelen uyarı ekran görüntüsüyle tarihli biçimde saklanmalıdır. Tarihin ispat edilememesi, süre tartışmasında ilgili kişi aleyhine sonuç doğurur.
Veri Sorumlusuna Başvurunun Çekirdeği
- Hangi verinin, hangi tarihte ve hangi kanaldan ihlale konu olduğunun somut tarifi
- İşleme faaliyetinin dayanağının ve varsa aktarım yapılan üçüncü kişilerin sorulması
- Silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebinin açıkça yazılması
- Aktarım yapılan taraflara da bildirim yapılmasının istenmesi
- Başvurunun yazılı veya kayıtlı elektronik yöntemle, teslim kaydı bırakacak şekilde iletilmesi
Başvurunun içeriği ne kadar somutsa, cevapsız kalması hâlinde şikâyet dilekçesi o kadar güçlü kurulur. Genel ifadelerle yapılan başvuru, veri sorumlusunun kalıp yanıt vermesine zemin hazırlar.
Cevapsızlık ve Yetersiz Cevap Ayrımı
Kanun, başvurunun reddi, verilen yanıtın yetersiz bulunması veya süresinde yanıt verilmemesi hâllerinde Kurula şikâyet yolunu açar. Yetersiz cevap hâlinde şikâyet dilekçesinde, verilen yanıtın hangi sorulara karşılık gelmediği madde madde gösterilmelidir. Bu ayrımın atlanması, şikâyetin veri sorumlusunun beyanına dayanılarak kapatılmasına yol açabilir. İnternet ortamındaki içerik erişimine ilişkin talepler yönünden 5651 sayılı Kanun kapsamındaki ayrı başvuru yolunun da paralel biçimde değerlendirilmesi gerekir.
Şikâyet Yolu ile Tazminat Talebinin İlişkisi
Kurula şikâyet, uğranılan zararın giderilmesi talebini kendiliğinden kapsamaz. Maddi ve manevi zarar iddiası, genel hükümlere göre ayrıca ileri sürülür. Bu iki yolun süreleri ve ispat yükleri farklı işlediğinden, ihlalin etkileri sürüyorsa tazminat yolunun beklenmeden planlanması gerekir. Veri sorumlusunun sunduğu uzlaşma teklifi değerlendirilirken, teklifin gelecekteki ihlaller yönünden feragat içerip içermediği dikkatle okunmalıdır.
Yukarıdaki çerçeve bilgilendirme amacı taşır; ihlalin kapsamı, veri kategorisi ve aktarım zinciri her dosyada değiştiğinden, kendi durumunuza özgü değerlendirmeyi bir hukukçuyla yapmanız önerilir.