Kişisel verilerin hukuka aykırı işlendiğini düşünen kişinin elinde genellikle bir sezgi vardır: hiç paylaşmadığı bir numaraya gelen aramalar, tanımadığı bir şirketten gelen bildirimler. Şikâyet sürecinin başarısı, bu sezginin kayda dönüştürülmesine bağlıdır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kanun, Kurula şikâyetten önce veri sorumlusuna başvurulmasını öngörür. Bu başvuru yazılı olarak yapılmalı ve talep açıkça belirtilmelidir: verinin kaynağı nedir, hangi amaçla işlenmektedir, kimlere aktarılmıştır, silinmesi talep edilmektedir. Veri sorumlusunun kanunda öngörülen otuz günlük süre içinde cevap vermemesi ya da cevabı yetersiz bulunması hâlinde şikâyet yolu açılır. Başvurunun tarihi ve muhataba ulaştığı an, sonraki aşamanın süresini belirlediği için ispatlanabilir bir kanalla gönderilmesi gerekir.
Şikâyet Dosyasını Oluşturan Kanıtlar
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun metni ve gönderim kaydı
- Gelen cevabın tamamı, cevapsız kalmışsa bunu gösteren zaman çizelgesi
- İhlalin sonucunu gösteren mesaj, arama veya e-posta kayıtları
- Verinin nasıl elde edilmiş olabileceğine ilişkin üyelik, sözleşme veya form örnekleri
- Kamuya açık kaynaklarda verinin görünür hâle geldiğine dair ekran kayıtları
Süre Yönetiminde Kritik Eşik
Şikâyet için cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış günlük süre söz konusudur. Veri sorumlusuyla yapılan yazışmaların uzaması bu süreyi durdurmaz. Uygulamada en sık yaşanan hak kaybı, karşı tarafla iyi niyetli görüşme sürerken şikâyet süresinin dolmasıdır. Bu nedenle görüşme ve süre takibi birbirinden bağımsız iki iş kalemi olarak yürütülmelidir.
İdari Süreç ile Tazminat Davası Arasındaki İlişki
Kurula şikâyet idari yaptırım sürecini başlatır; kişinin uğradığı zararın giderilmesi ise ayrı bir taleptir ve genel hükümlere göre açılacak tazminat davasının konusudur. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir. Karar verirken şu soru yol gösterir: amaç işlemenin durdurulması ve verinin silinmesi mi, yoksa doğan zararın karşılanması mı? İlkinde idari süreç daha hızlı sonuç verirken, ikincisinde yargı yoluna gidilmesi gerekir. Kurul kararı sonradan alınsa dahi, tazminat dosyasında delil olarak sunulabilir.
İçerik İnternette Yayılmışsa
Veri bir internet sitesi ya da platform üzerinden yayılmışsa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu, silme talebiyle paralel yürütülebilir. Bu aşamada içeriğin adresinin ve yayın tarihinin tek tek belgelenmesi gerekir; toplu ifadelerle yapılan talepler eksik sonuç doğurur.
Bu açıklamalar genel bilgi vermek içindir. İşlenen verinin niteliği ve veri sorumlusunun konumu izlenecek yolu değiştirebilir; başvuru metnini göndermeden önce hukuki destek alınması önerilir.