Kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde işlendiğini veya ele geçirildiğini düşünen ilgili kişinin doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayette bulunması mümkün değildir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, şikayet yolunu iki aşamalı kurgulamıştır: önce veri sorumlusuna başvuru, sonra Kurula şikayet. Bu sıra atlandığında şikayet usulden reddedilir ve süreç baştan başlar. Bu rehber, iki aşamalı yapının zamanlamasını ve sık yapılan merci hatalarını ele alır.
Birinci Aşama: Veri Sorumlusuna Başvuru
Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle veri sorumlusuna yapılır. Başvuruda ilgili kişinin kimlik bilgileri, tebligata esas adres, talebin konusu ve varsa bilgi ve belgeler yer alır. Talebin somut olması gerekir: hangi verinin, hangi işleme faaliyetinin ve hangi hakkın konu edildiği açıkça yazılmalıdır. Genel ifadelerle kurulmuş başvurular çoğu kez yanıtsız kalır veya konuyu karşılamayan bir cevapla sonuçlanır.
İkinci Aşama: Kurula Şikayet Penceresi
Veri sorumlusu başvuruyu kanunda öngörülen süre içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Başvurunun reddedilmesi, verilen yanıtın yetersiz bulunması veya hiç yanıt verilmemesi halinde Kurula şikayet yolu açılır. Şikayet için tanınan süre sınırlıdır ve iki ayrı andan başlar: yanıtın öğrenildiği tarih ya da yanıt verilmediyse başvuru süresinin dolduğu tarih. Bu iki tarihin ayrı ayrı kayda geçirilmesi gerekir; çünkü yanıtsızlık halinde bekleme, süreyi uzatmaz.
İhlal Bildirimi ile Şikayeti Ayırmak
Veri sorumlusunun bir ihlal yaşandığında Kurula bildirimde bulunma yükümlülüğü ile ilgili kişinin şikayet hakkı birbirinden bağımsızdır. Veri sorumlusu bildirim yaptı diye ilgili kişinin ayrıca başvurmasına gerek kalmadığı düşüncesi yaygın bir yanılgıdır. Aynı şekilde ihlalin kamuoyuna duyurulmuş olması da bireysel başvuru yükümlülüğünü kaldırmaz.
Yanlış Mercie Yönelmenin Görünümleri
Bu alanda en çok karşılaşılan merci hataları şunlardır:
- Veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan Kurula şikayet edilmesi
- Yayın veya içerik kaldırma talebinin Kurul şikayetiyle karıştırılması; erişim engelleme 5651 sayılı kanun çerçevesinde ayrı bir yoldur
- Tazminat talebinin Kuruldan istenmesi; maddi ve manevi tazminat genel mahkemelerin işidir
- Suç teşkil eden fiiller için savcılığa başvurulmaması
Kurul Kararından Sonrası
Kurulun verdiği karara karşı idari yargı yolu açıktır ve burada İdari Yargılama Usulü Kanunu süreleri işler. Karar lehe çıksa dahi uygulanmasının takibi gerekir; veri sorumlusuna verilen sürenin dolup dolmadığı izlenmelidir. Aleyhe karar halinde ise dava açma süresinin tebliğden itibaren hesaplanacağı unutulmamalıdır.
Belge Düzeni
Başvuru dilekçesi, gönderim kaydı, veri sorumlusunun yanıtı, ihlale ilişkin ekran görüntüleri ve bildirim yazıları tarih sırasına göre saklanmalıdır. Kurula yapılacak şikayette bu zincirin eksiksiz sunulması, dosyanın esastan incelenmesini kolaylaştırır.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; işlenen verinin niteliği ve veri sorumlusunun konumu süreci değiştirebilir. Başvuru metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme almanız faydalı olacaktır.