Bir veri ihlalinin ardından ilgili kişinin en sık yönelttiği istem, verilerinin silinmesi ya da yok edilmesidir. 6698 sayılı KVKK bu talebi düzenlerken, ihlal bildirimi ile ilgili kişi başvurusunu birbirinden ayrı süreçler olarak kurgular. 5651 sayılı Kanun kaynaklı içerik kaldırma yolu ise üçüncü bir hattır. Bu rehber, üç sürecin birbirine karıştırılmasından doğan usul risklerini sıralar.
İhlal Bildirimi ile Başvuru Aynı Şey Değildir
Veri ihlalini öğrenen veri sorumlusunun Kurula ve ilgili kişiye bildirim yükümlülüğü, ilgili kişinin silme talebinden bağımsızdır. Bildirim yapılmış olması talebin karşılandığı anlamına gelmez; bildirim yapılmamış olması da ilgili kişinin başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Dosyada bu iki olgu ayrı başlıklar altında gösterilmelidir.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Ayrımı
- Silme: verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesi
- Yok etme: verinin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde erişilemez ve geri getirilemez hâle getirilmesi
- Anonim hâle getirme: verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulması
- Talep metninde bu üç kavramdan hangisinin istendiği açıkça yazılmazsa, verilen cevap tartışmayı büyütür
Başvuru Zincirinde Süre Yönetimi
- Önce veri sorumlusuna yazılı ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle başvurulur; bu adım atlanamaz.
- Veri sorumlusunun cevap için sahip olduğu süre ile ilgili kişinin şikâyet süresi ayrı ayrı işaretlenir.
- Cevap verilmemesi hâlinde şikâyet süresinin başvuru tarihine bağlı azami sınırı gözetilir.
- Kurul kararına karşı idari yargı yolu için ayrı bir takvim kurulur.
- Maddi ve manevi zarar talebi varsa genel hükümlere göre ayrı dava planlanır.
Usule Aykırı İşlem Doğuran Noktalar
En yaygın hata, veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan Kurula şikâyette bulunmaktır; bu durumda şikâyet ön koşul eksikliği nedeniyle sonuçsuz kalabilir. İkinci sık hata, başvurunun kime yöneltildiğinin belirsiz bırakılmasıdır: veri sorumlusu ile veri işleyen aynı kişi değildir. Üçüncüsü, talebin yalnızca ana sistem için yapılıp yedekler, arşivler ve üçüncü kişilere yapılan aktarımlar bakımından ayrıca istem kurulmamasıdır.
Yedekler ve Aktarımlar İçin Ayrı Talep
Silme talebi karşılansa bile veri, yedek ortamlarda veya daha önce aktarım yapılmış üçüncü taraflarda bulunmaya devam edebilir. Bu nedenle başvuruda, aktarım yapılan tarafların bildirilmesi ve onlar nezdinde de aynı işlemin yapılmasının istenmesi gerekir. Arama motorlarındaki bağlantılar için ise ayrı bir talep hattı işletilir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve içindir. Verinin türü, işlenme amacı ve saklama yükümlülüğünün varlığı sonucu değiştirebilir; somut dosyanızda başvuru metnini hazırlarken hukuki destek almanız faydalı olacaktır.