Bir veri ihlali yaşandığında ilgili kişinin gündemine genellikle iki ayrı talep aynı anda gelir: verinin akıbetinin öğrenilmesi ve artık işlenmesini gerektiren sebep kalmadıysa silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi. Bu iki talep 6698 sayılı KVKK kapsamında farklı yollardan ilerler ve her birinin kendi zaman çizelgesi vardır. Uygulamada en sık kaybedilen şey delil değil, süredir.
İhlal bildirimi ile silme talebi neden ayrı yürür
Veri sorumlusunun ihlali Kurula ve ilgili kişilere bildirmesi bir yükümlülüktür; Kurulun konuya ilişkin kararında bu bildirim için kısa bir süre (72 saat) öngörülmüştür. Buna karşılık silme veya yok etme, ilgili kişinin kendi talebi ile başlar. Veri sorumlusunun ihlali bildirmiş olması, sizin silme talebinizi kendiliğinden karşılamış sayılmaz. İki süreci tek dilekçeye sıkıştırmak, çoğu kez ikisinin de eksik cevaplanmasıyla sonuçlanır.
Süre saatini hangi tarih başlatır
- İhlalin size bildirildiği ya da başka bir yolla öğrendiğiniz tarih: dosyanın başlangıç noktasıdır, delil toplama burada başlar.
- Veri sorumlusuna yaptığınız yazılı başvurunun ulaştığı tarih: kanunda öngörülen otuz günlük cevap süresi bu tarihten işler.
- Cevabın tebliği ya da cevapsız kalan sürenin dolduğu tarih: Kurula şikâyet için tanınan otuz günlük süre buradan başlar ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış günü aşamaz.
Bu üç tarihin tek bir tabloda tutulması, sonradan “başvuru yaptım ama tarihini bilmiyorum” sorununu ortadan kaldırır. Başvurunun iletildiği kanalın da ispat edilebilir olması gerekir.
Talebin kapsamı: silme mi, yok etme mi
Uygulanan yöntemi siz belirtmelisiniz
Silme, verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesidir. Yok etme, verinin hiç kimse tarafından geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasıdır. Anonim hale getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulmasıdır. Talebi yalnızca “verilerim silinsin” diye kurmak, veri sorumlusunun yedeklerde, log kayıtlarında veya üçüncü taraf sistemlerinde kalan kopyaları kapsam dışı saymasına zemin hazırlar.
Aktarılan taraflar unutulmamalı
Veri üçüncü kişilere aktarılmışsa, silme talebinin bu taraflara da bildirilmesi istenmelidir. İhlalde etkilenen veri kategorileri farklıysa her kategori ayrı ayrı yazılmalıdır.
Süre kaçırıldığında elde ne kalır
Kurula şikâyet süresinin geçmesi, ilgili kişinin bütün yollarını kapatmaz. Veri sorumlusuna yeniden başvurulabilir; kişilik haklarının ihlali söz konusuysa genel hükümlere dayanan tazminat ve tespit talepleri ayrıca değerlendirilebilir. Ancak idari yaptırım sürecini harekete geçirme imkânı zayıflar. Bu nedenle süre dolmadan yapılan kısa ve belgeli bir başvuru, sonradan hazırlanan hacimli bir dosyadan daha işlevseldir.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi tanıtmak içindir. İhlalin türü, verinin niteliği ve veri sorumlusunun statüsü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kendi olayınız bakımından bir hukukçuyla birlikte değerlendirme yapmanız yerinde olur.