Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi veya yayılması sonrasında en çok sorulan soru şudur: bu veriler nasıl sildirilir? KVKK ve 6698 sayılı Kanun ekseninde işleyen bu süreç kademelidir ve adımların sırası atlandığında talep, esası incelenmeden reddedilebilir. Bu rehber, silme ve yok etme talebindeki usule aykırı işlem risklerini ele alıyor.
Önce veri sorumlusunu doğru tespit etmek
Talep, veriyi işleyen teknik altyapıya değil, işleme amaç ve vasıtalarını belirleyen veri sorumlusuna yöneltilir. Aynı olayda birden fazla aktör bulunabilir: platform, hizmet sağlayıcı, bayi ya da iş ortağı. Yanlış muhataba yapılan başvuru süreyi başlatmaz ve sonraki aşamada şikâyetin usulden reddine yol açar. Veri sorumlusunun sicil kayıtlarındaki iletişim bilgileri bu tespitte başlangıç noktasıdır.
Başvuru dilekçesinde bulunması gerekenler
- Başvuranın kimliğini doğrulayacak bilgiler ve tebligata elverişli adres
- Talebin konusu: silme mi, yok etme mi, anonim hale getirme mi
- Verinin hangi kanaldan, hangi tarihte ele geçtiğine ilişkin bilgiler
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişilere de bildirim yapılması talebi
- Talebin dayandırıldığı somut olgular ve varsa ekran görüntüleri
Silme, yok etme ve anonim hale getirme farkı
Üç kavram aynı sonucu doğurmaz. Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesidir. Yok etme, verinin hiçbir şekilde erişilemez ve geri getirilemez biçimde ortadan kaldırılmasıdır. Anonim hale getirmede ise veri, kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulur. Talepte hangisinin istendiği açıkça yazılmadığında, veri sorumlusu en zayıf seçeneği uygulayarak yükümlülüğünü yerine getirdiğini ileri sürebilir.
Cevap gelmezse veya yetersizse
Veri sorumlusu başvuruya kanunda öngörülen süre içinde cevap vermek zorundadır. Cevap verilmemesi, yetersiz cevap verilmesi veya talebin reddedilmesi halinde Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet için de başvuruya cevap tarihinden ve her hâlükârda başvuru tarihinden itibaren işleyen süreler vardır. Başvurunun yapıldığını ve tarihini gösteren delilin saklanması bu yüzden zorunludur.
Yayılan içerik için paralel yollar
Silme talebi yalnız başına yeterli olmayabilir. İnternette yayılmış içerik bakımından erişimin engellenmesi ve arama sonuçlarından çıkarılmasına yönelik başvurular, 5651 kapsamındaki mekanizmalarla birlikte yürütülür. Ayrıca fiil suç oluşturuyorsa ceza şikâyeti ve doğan zarar için tazminat talebi ayrı hatlarda ilerler. Bu üç hattın aynı belge setiyle beslenmesi, tekrar iş yükünü azaltır.
Buradaki açıklamalar genel niteliklidir. İhlalin kapsamı ve verinin türü izlenecek adımları değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.