Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi veya yurt dışına aktarılması iddiasında ilgili kişinin izleyeceği yol basamaklıdır ve basamak atlanamaz. KVKK ile 6698 sayılı Kanun, önce veri sorumlusuna başvuru ardından Kurula şikâyet sırasını öngörür; internet yayınına ilişkin talepler bakımından 5651 ayrı bir mekanizma işletir. Bu iki hattın karıştırılması, hem başvurunun reddine hem de süre kaybına yol açar.
Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul
İlgili kişi talebini öncelikle veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusunun cevap vermesi için kanunda bir süre öngörülmüştür; bu süre dolduğunda ya da cevap yetersiz bulunduğunda Kurula şikâyet hakkı doğar. Kurula şikâyet için de kanunda ayrı bir süre vardır ve bu süre veri sorumlusunun cevabının öğrenilmesinden itibaren işler. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, ön başvuru şartı tamamlanmadığı için usulden değerlendirme dışı bırakılabilir.
Başvuru Dilekçesinin İçeriği
- Talebin hangi işleme faaliyetine yöneldiği tek tek belirtilir.
- Silme, yok etme, anonim hale getirme veya düzeltme taleplerinden hangisinin istendiği açıkça yazılır.
- Aktarımın hangi ülkeye ve hangi hukuki dayanakla yapıldığına ilişkin bilgi talep edilir.
- Aydınlatma metninin ve varsa açık rızanın alındığı ana ilişkin kayıt istenir.
Yurt Dışı Aktarımın Ayrı Denetimi
Yurt dışına aktarım, verinin işlenmesine ilişkin genel şartların yanında ek bir hukuki zemin gerektirir. Bulut hizmeti kullanımı, grup şirketleri arasındaki veri paylaşımı ve yurt dışı merkezli analiz araçları uygulamada en çok tartışılan başlıklardır. İlgili kişi açısından burada kritik olan, aktarımın varlığını göstermektir; aktarımın hukuka uygunluğunu ispat yükü veri sorumlusundadır. Bu nedenle çerez politikaları, gizlilik metinleri ve uygulama izin ekranları delil olarak saklanmalıdır.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurulun verdiği karara karşı idari yargıda dava açılabilir. Burada süre, kararın ilgiliye tebliğinden itibaren işler ve idari yargının genel dava açma süresi rejimine tabidir. Kararın uygulanmaması veya idari para cezasının muhatabı olma durumları da farklı dava türleri doğurur; bu ayrım dilekçede net kurulmalıdır.
Süre Riskini Azaltan Kayıt Düzeni
- Veri sorumlusuna başvurunun gönderildiği kanal ve teslim tarihi belgelenir.
- Cevabın alındığı ya da cevapsız kalan sürenin dolduğu gün not edilir.
- Kurul şikâyetinin kayıt numarası ve tarihi saklanır.
- Kurul kararının tebliğ tarihi, dava süresinin başlangıcı olarak takvime işlenir.
Tazminat Talebi ile İlişkisi
İdari başvuru yolu, kişilik hakkı ihlaline dayalı tazminat davasının yerine geçmez. Tazminat talebi genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde ileri sürülür ve kendi zamanaşımına tabidir. Kurul kararının beklenmesi tercih edilecekse, bu süre zarfında tazminat davası bakımından zamanaşımının işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır.
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Veri işleme faaliyetinin niteliği sonucu belirgin biçimde değiştirdiğinden, somut durumunuz için hukuki değerlendirme almanız faydalı olacaktır.