Boşanma davasının sonuçlanması, kararda yazan her hükmün aynı anda uygulanabilir hale geldiği anlamına gelmez. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna dair 4787 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen dosyalarda, kararın icra edilebilirliği hüküm kalemine göre değişir. Uygulamada en sık yaşanan sorun, tarafın elindeki kararla icra dairesine gitmesi ve kesinleşme şerhi bulunmadığı için geri dönmesidir.
Hangi Hüküm Ne Zaman Uygulanabilir?
Kararın içinde birbirinden bağımsız kalemler bulunur: boşanmanın kendisi, velayet, kişisel ilişki, nafaka türleri, maddi ve manevi tazminat, yargılama gideri ve vekâlet ücreti. Bunların bir kısmı kararın kesinleşmesini gerektirirken, bir kısmı tedbir niteliğiyle yargılama sırasında dahi hüküm doğurabilir. İcra takibi başlatmadan önce hangi kalemin hangi statüde olduğu tek tek işaretlenmelidir.
Kesinleşme Şerhi ve Tebligatın Rolü
Kesinleşme, kararın taraflara usulüne uygun tebliğ edilmesi ve kanun yoluna başvurulmaması ya da başvurunun sonuçlanmasıyla gerçekleşir. Zincirin en kırılgan halkası tebligattır. Karşı tarafın adresi değişmişse veya tebligat usulüne aykırı yapılmışsa, kesinleşme geriye dönük olarak tartışmalı hale gelir. Bu nedenle:
- Tebligat parçalarının dosyaya döndüğü tarihler ayrı bir tabloda izlenmelidir.
- Bila tebliğ dönen evrakta iade sebebi mutlaka okunmalı, yalnızca sonuca bakılmamalıdır.
- Kesinleşme şerhi alınırken şerhin hangi tarihe göre verildiği kontrol edilmelidir.
Nafaka ve Tazminatın Takibe Konulması
Nafaka alacağı, birikmiş kısım ve işleyecek aylıklar bakımından farklı biçimde takip edilir. Takip talebinde dönem aralığının açıkça yazılması, sonradan çıkacak itirazların kapsamını daraltır. Tazminat kalemlerinde ise ilamda yazan tutar ile faiz başlangıcının doğru gösterilmesi gerekir; başlangıç tarihinin yanlış yazılması, takibin bir kısmının iptaliyle sonuçlanabilir.
Kişisel İlişki Hükmünün Uygulanmaması
Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair hüküm, para alacağı gibi doğrudan tahsil edilemez. Bu kalemde uygulanacak yol farklıdır ve önce hükmün içeriğinin uygulanabilir açıklıkta olması gerekir. Gün, saat ve teslim yeri belirsizse, ihtilaf her seferinde yeniden doğar. Kararda belirsizlik varsa, icra aşamasına geçmeden bu belirsizliğin giderilmesi daha sağlıklıdır.
İki Dosyayı Birlikte Yürütmek
Aile mahkemesi dosyası ile icra dosyası ayrı yürür ama birbirini besler. İcra aşamasında ortaya çıkan ödeme, mahsup veya fiilî durum değişikliği, ileride açılacak nafaka uyarlama talebinin dayanağı olabilir. Bu nedenle icra dosyasındaki ödeme kayıtları düzenli olarak arşivlenmelidir.
Buradaki bilgiler genel çerçeveyi anlatır. Boşanma kararının uygulanması, hükmün içeriğine ve tarafların durumuna göre farklılık gösterir; somut dosyanız için hukuki destek almanız uygun olacaktır.