Çocukla kişisel ilişki kurulması ve mevcut düzenin değiştirilmesi talepleri, aile hukukunun en çok başvurulan ama en az belgeyle yürütülen davaları arasındadır. Taraflar çoğunlukla iddialarını anlatıya dayandırır; oysa mahkemenin çocuğun yararını değerlendirebilmesi için somut ve tarihli verilere ihtiyacı vardır. Aşağıdaki değerlendirme, TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde ispat yönünü ele alır.
Hangi olguyu kim ispatlar
Kişisel ilişkinin kurulması talebinde ispat konusu, ilişkinin çocuğun yararına olduğu; değiştirilmesi talebinde ise önceki düzenlemeden bu yana koşulların değiştiğidir. Bu ayrım dilekçenin iskeletini belirler. Değişiklik talebinde tarih önemlidir: neyin, ne zaman değiştiğini gösteremeyen bir dilekçe, aslında ilk kararın yeniden tartışılması sonucunu doğurur ve beklenen sonucu vermez.
Tarihli kayıt üretmenin yolları
- Teslim ve iade anlarının yazılı biçimde kayıt altına alınması
- Okul, kreş ve sağlık kurumlarından alınan devam ve randevu kayıtları
- Tarafların birbirine gönderdiği mesajların bütünlük içinde saklanması
- Seyahat, konaklama ve mesafe ile ilgili belgelerin biriktirilmesi
- Çalışma saatlerini ve vardiya düzenini gösteren işyeri yazıları
Uzman raporu ve çocuğun dinlenmesi
Aile mahkemelerinde uzmanlardan görüş alınması yaygındır. Bu incelemede tarafların beyanı kadar, dosyaya sunulmuş belgelerle beyanın tutarlılığı da değerlendirilir. Bu nedenle inceleme öncesinde dosyanın belge yönünden tamamlanmış olması önem taşır. Çocuğun yaşı ve idrak düzeyine göre görüşünün alınması gündeme geldiğinde ise tarafların çocuğu sürece dahil etme biçimi ayrıca değerlendirme konusu olabilir.
Kararın uygulanmaması halinde izlenecek yol
Kişisel ilişki kararının yerine getirilmemesi halinde izlenecek usul, klasik icra takibinden ayrılmıştır; çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair kararlar adli destek ve mağdur hizmetleri birimleri eliyle yürütülmektedir. Bu yola başvururken kararın kesinleşme durumu, tebliğ ve teslim yerinin belirliliği önceden kontrol edilmelidir. Uygulamada aksaklık yaşandığında her olayın tarih ve tanık bilgisiyle kaydedilmesi, sonraki değişiklik talebi bakımından da dayanak oluşturur.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Çocuğun yaşı, tarafların yerleşim yeri ve mevcut karar metni değiştikçe strateji de farklılaşacağından, somut dosyanızda profesyonel değerlendirme almanız uygun olur.