Anlaşmalı boşanmada protokol, tarafların iradesini gösteren bir metin olmanın ötesinde, ileride doğacak uyuşmazlıkların çözüldüğü ilk kaynaktır. TMK ve HMK çerçevesinde hâkimin denetimine tabi olan bu metin, belirsiz yazıldığında boşanma sonrasında yeni davaların kapısını açar.
Hâkimin Denetlediği Başlıklar
Protokolde tarafların serbestçe düzenleyebildiği konular ile üzerinde tam serbestlik bulunmayan konular ayrışır. Özellikle çocuğun velayeti, kişisel ilişki ve iştirak nafakası bakımından belirleyici olan çocuğun yararıdır; taraflar anlaşsa dahi bu başlıklar denetlenir.
- Velayet ve kişisel ilişkinin gün, saat ve teslim yeriyle yazılması
- Nafaka türlerinin ayrı ayrı ve artış esasıyla belirlenmesi
- Tazminat taleplerinden feragat edilip edilmediğinin açık ifadesi
- Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin kalemlerin tek tek sayılması
Belirsizliğin Doğurduğu İkinci Dava
Uygulamada en sık görülen sorun, protokolde tarafların her şeyde anlaştıklarını yazıp ayrıntıya girmemesidir. Hangi taşınmazın kime kalacağı, banka hesaplarının ve araçların durumu, ortak borçların kim tarafından ödeneceği yazılmadığında, boşanma kesinleştikten sonra yeni bir tasfiye tartışması başlar.
Mal Rejimi Alacağı için Belge Toplama
Mal paylaşımına ilişkin talepler, edinilen malın ne zaman ve hangi kaynakla alındığının gösterilmesine dayanır. Bu nedenle tapu işlem dosyaları, kredi ödeme planları, banka hareketleri ve varsa kişisel maldan yapılan katkıyı gösteren kayıtlar protokol yazılmadan önce toplanmalıdır. Anlaşma masasında elinde bu tabloyu bulunduran taraf, kalemleri somut biçimde tartışabilir.
Süreye Bağlı Talepleri Gözden Kaçırmamak
Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte bazı talepler için süre işlemeye başlar. Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin alacaklar ile boşanmanın eki niteliğindeki bazı talepler, kararın kesinleşmesinden sonra sınırsız süreyle ileri sürülemez. Bu nedenle kesinleşme tarihi mutlaka not edilmeli ve açık kalan kalemler için takvim çıkarılmalıdır.
Protokolü Uygulanabilir Kılmak
- Her yükümlülük için tarih, tutar ve yöntem yazılır.
- Devri gereken taşınmaz ve araçlarda işlem takvimi belirtilir.
- Ödemelerin hangi hesaba yapılacağı gösterilir.
- Yerine getirilmemesi halinde uygulanacak sonuç açıkça ifade edilir.
Aile dosyalarında kişisel koşullar belirleyicidir; bu metin genel bir çerçeve sunar ve protokolünüzün kendi durumunuza göre hazırlanması gerekir.