Mal rejiminden kaynaklanan alacak davalarında iki ayrı sınav vardır: önce malvarlığının hangi tarihte, hangi kaynakla edinildiğini ispat etmek, sonra kazanılan hükmü fiilen tahsil edilebilir hâle getirmek. TMK'nın mal rejimi hükümleri ile HMK'nın ispat düzeni bu iki aşamayı birlikte belirler. Bu rehber, delil toplama ile icra edilebilirlik arasındaki bağı kurmaya ve süre kaybını önlemeye odaklanır.
Tarih Çizgisi Kurmadan Hesap Yapılamaz
Hesaplamanın temeli, evlenme tarihi, edinim tarihleri, varsa mal rejimi sözleşmesinin tarihi ve rejimin sona erdiği andır. Bu dört nokta netleşmeden yapılan her hesap tartışmalı kalır. Tapu, araç tescil, banka hesap özeti ve kredi ödeme planları bu çizgiye yerleştirilerek okunmalıdır.
Kişisel Mal İddiasını Karşılayan Deliller
- Miras veya bağış yoluyla edinim iddiası için veraset belgesi, intikal kaydı ve para akışını gösteren hesap hareketleri
- Evlilik öncesi birikim iddiasında, birikimin evlilik sonrası edinilen malla bağını kuran transfer kayıtları
- Kredi ile alınan taşınmazlarda taksitlerin hangi dönemde ve hangi hesaptan ödendiğine ilişkin döküm
- Değer artışına ilişkin taleplerde, katkının yapıldığı tarihteki değeri gösteren belgeler
Muvazaalı Devirlere Karşı Erken Refleks
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, dava süresince malvarlığının üçüncü kişilere devredilmesidir. Bu nedenle dava açılırken taşınmazlar üzerine tedbir talebi, taşınır ve hesaplar bakımından ihtiyati haciz ihtimali baştan değerlendirilmelidir. Devirden sonra alınan bir hüküm, kâğıt üzerinde kazanç, uygulamada tahsil edilemeyen bir alacak olabilir.
Hükmü İcra Edilebilir Kılan Ayrıntılar
- Talep, tek kalemde değil; katılma alacağı, değer artış payı ve faiz kalemleri ayrıştırılarak kurulmalıdır.
- Faizin başlangıç tarihi ve türü açıkça istenmelidir; istenmeyen kalem hükme girmez.
- Bilirkişi raporundaki hesap yöntemine itiraz süresinde yapılmalıdır; itiraz edilmeyen yöntem hükmün temeli olur.
- Hüküm fıkrasının infaza elverişli olup olmadığı, kesinleşmeden önce kontrol edilmelidir.
Zamanaşımı ve Bekleme Riski
Mal rejimi tasfiyesine ilişkin talepler, boşanma davasının sonuçlanmasını beklemek gerekçesiyle uzun süre ertelendiğinde zamanaşımı tartışması gündeme gelir. Bekleme kararı bilinçli olarak alınmalı ve tarihler bir takvimde izlenmelidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; malvarlığının yapısı ve rejimin türü sonucu doğrudan etkiler. Kendi dosyanızda hesap yöntemi ve tedbir stratejisi için aile hukuku alanında çalışan bir hukukçudan destek almanız yerinde olur.