Boşanma kesinleştikten sonra açılan mal rejimi tasfiyesi dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman hukuki tez değil, elde tutulabilen belgedir. TMK'nın edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin düzenlemesi kişisel mal ile edinilmiş mal ayrımını yaparken, bu ayrımın somut olayda gösterilmesini taraflara bırakır. HMK'nın ispat kuralları içinde iddiasını belgeyle destekleyemeyen taraf, hukuken haklı olsa dahi alacağını hesaplatamaz.
Kişisel Mal mı Edinilmiş Mal mı: İspat Yükünün Dağılımı
Kural, evlilik içinde edinilen malvarlığının edinilmiş mal sayılmasıdır. Bir taşınmazın miras yoluyla geldiğini, evlenmeden önce alındığını veya kişisel malın yerine geçtiğini söyleyen tarafın bunu kanıtlaması beklenir. Uygulamada en çok tartışılan başlık, satış bedelinin bir kısmının kişisel maldan karşılandığı iddiasıdır; bu iddia para izinin banka hareketiyle takip edilebildiği ölçüde sonuç doğurur. Nakit ödeme beyanı tek başına genellikle yetersiz kalır.
Hangi Belge Nereden İstenir
- Tapu müdürlüğünden edinme tarihi, akit bedeli ve varsa ipotek kayıtları
- Bankalardan evlilik dönemine ait hesap ekstreleri ve kredi ödeme planları
- SGK ve işveren kayıtlarından maaş, ikramiye ve tazminat dökümleri
- Araç ve şirket pay defteri kayıtları, ortaklık payı devir belgeleri
- Kredi kullanıldıysa, taksitlerin hangi hesaptan ödendiğini gösteren dekontlar
Bu belgelerin bir kısmı zamanla saklama süresi dolduğu için ulaşılamaz hale gelir. Bu nedenle müzekkere taleplerinin dilekçenin ekinde değil, dava dilekçesinin içinde ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi tercih edilir.
Talebi Geciktirmenin Doğurduğu Süre Riski
Tasfiye talebinin ne kadar geç ileri sürüldüğü iki ayrı sonuç doğurur. Birincisi, karşı tarafın zamanaşımı savunmasıdır ve bu savunma dosyanın esasına girilmeden alacağı düşürebilir. İkincisi delil erimesidir: hesap kayıtları arşivden düşer, tanıkların hatırası zayıflar, taşınmazın el değiştirmesiyle üçüncü kişi konumu güçlenir. Bu yüzden süre takibi, sadece son güne bakan bir hatırlatma değil; belge temini takvimiyle birlikte kurulan bir plan olmalıdır.
Mal Kaçırma İddiasına Delille Cevap
Rejimin sona ermesine yakın dönemde yapılan devirler sık tartışılır. Böyle bir iddiada devrin tarihi, bedelin gerçekten ödenip ödenmediği ve devralanın ödeme gücü birlikte incelenir. Karşı taraftaysanız savunmanız yalnızca inkâr olmamalı; bedelin kaynağını gösteren kayıtla desteklenmelidir. Bilirkişi incelemesi istenmesi muhtemel olduğundan, hesaplamaya esas alınacak değer tarihleri baştan itibaren dosyaya yazılı olarak bildirilmelidir.
Dosyayı Kapatmadan Önce
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi tarif eder; her evliliğin mal varlığı geçmişi kendine özgüdür ve süre hesapları dosyanın seyrine göre değişebilir. Tasfiye talebinizi biçimlendirmeden önce belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.