Evlilik sona erdiğinde eşler arasındaki mal ilişkisi kendiliğinden çözülmez; ayrı bir tasfiye ve alacak süreci gerekir. Bu rehber, mal rejiminin tasfiyesini TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde, dava süresine dikkat çekerek ele alır.
Hangi Rejim, Hangi Sonuç?
Eşler bir sözleşmeyle başka bir rejim seçmemişlerse, yasal rejim geçerlidir ve tasfiyenin mantığı buna göre kurulur. Belirli bir tarihten sonra edinilen mallar ile eşin kişisel malları arasındaki ayrım, katılma alacağının hesabında belirleyicidir. Bu nedenle önce hangi rejimin ve hangi dönemin geçerli olduğu netleştirilmelidir.
Katılma Alacağının Hesap Mantığı
Tasfiyenin çekirdeği, evlilik boyunca edinilen değerler üzerinden hesaplanan alacaktır. Bir malın kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğu, satın alınma tarihi ve finansmanının kaynağıyla belirlenir. Miras veya bağış yoluyla gelen değerler ile bunların yerine geçen mallar, çoğu dosyada en tartışmalı kalemlerdir.
Tasfiye Öncesi Derlenecekler
- Taşınmaz, araç ve banka hesaplarının edinilme tarihleriyle listelenmesi
- Malların finansmanına ilişkin ödeme ve kredi kayıtları
- Kişisel mal iddiasını destekleyen miras veya bağış belgeleri
- Değer tespiti için tasfiye anına ilişkin güncel değerler
Boşanma ile Tasfiyenin İlişkisi
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler kural olarak evlilik birliğinin sona ermesine bağlıdır ve bu talepler süreye tabidir. Sürenin ne zaman işlemeye başladığı boşanmanın kesinleşmesiyle bağlantılı olduğundan, boşanma kararının kesinleşme tarihinin takibi önem taşır. Kesin gün hesabı için dosyanın ayrıca incelenmesi gerekir.
Uzlaşmanın Değeri
Mal tasfiyesi çoğunlukla teknik değer tartışmalarına dönüştüğünden, tarafların bir protokolle anlaşması hem zamandan hem yargılama giderinden tasarruf sağlayabilir. Bu ihtimal sürecin her aşamasında değerlendirilebilir.
Buradaki bilgiler geneldir; uygulanan rejim, malların niteliği ve süreler dosyaya göre değişeceğinden, kendi durumunuzu bir hukukçuyla görüşmeniz uygun olur.