Evlilik sona erdiğinde eşler arasındaki mal ilişkisi kendiliğinden çözülmez; ayrı bir tasfiye ve alacak süreci gerekir. Bu sürecin ne zaman başlatılabileceği ise boşanmanın kesinleşmesine ve dolayısıyla tebligata bağlıdır. Bu rehber, mal rejiminin tasfiyesini TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde, dava süresine dikkat çekerek ele alır.
Hangi Rejim, Hangi Sonuç
Eşler bir sözleşmeyle başka bir rejim seçmemişlerse yasal rejim geçerlidir ve tasfiyenin mantığı buna göre kurulur. Belirli bir tarihten sonra edinilen mallar ile eşin kişisel malları arasındaki ayrım, katılma alacağının hesabında belirleyicidir. Bu yüzden önce hangi rejimin ve hangi dönemin geçerli olduğu netleştirilmelidir.
Katılma Alacağının Hesap Mantığı
Tasfiyenin çekirdeği, evlilik boyunca edinilen değerler üzerinden hesaplanan alacaktır. Bir malın kişisel mi yoksa edinilmiş mal mı olduğu, satın alınma tarihi ve finansmanının kaynağıyla belirlenir. Miras veya bağış yoluyla gelen değerler ile bunların yerine geçen mallar, çoğu dosyada en tartışmalı kalemlerdir.
Tasfiye Öncesi Derlenecekler
- Taşınmaz, araç ve banka hesaplarının edinilme tarihleriyle listelenmesi
- Malların finansmanına ilişkin ödeme ve kredi kayıtları
- Kişisel mal iddiasını destekleyen miras veya bağış belgeleri
Süreyi Başlatan Kesinleşme Tarihi
Tasfiye talepleri kural olarak evlilik birliğinin sona ermesine bağlıdır ve bu talepler süreye tabidir. Sürenin işlemeye başlaması boşanma kararının kesinleşmesiyle bağlantılıdır; kararın taraflara tebliğindeki gecikme, kesinleşme tarihini ve dolayısıyla tasfiye süresinin başlangıcını etkiler. Bu nedenle tebliğ ve kesinleşme şerhinin tarihleri dosyadan titizlikle izlenmelidir.
Uzlaşmanın Değeri
Mal tasfiyesi çoğunlukla teknik değer tartışmalarına dönüştüğünden, tarafların bir protokolle anlaşması hem zamandan hem yargılama giderinden tasarruf sağlayabilir. Bu ihtimal her aşamada değerlendirilebilir.
Buradaki bilgiler geneldir; uygulanan rejim, malların niteliği ve kesinleşmeye bağlı süreler dosyaya göre değişeceğinden, kendi durumunuzu bir hukukçuyla görüşmeniz uygun olur.