Boşanma veya ayrılık sürecinde eşin ve çocukların geçimi, çoğu zaman dava sonuçlanmadan güvence altına alınmalıdır. Bu rehber, nafaka türlerini ve geçici tedbir nafakasını TMK ve HMK çerçevesinde ele alır.
Nafaka Türlerinin Ayrımı
Uygulamada farklı işlevlere sahip nafakalar birbirine karıştırılmamalıdır. Tedbir nafakası dava süresince geçerlidir; yoksulluk nafakası boşanma sonrası ekonomik dengeyi gözetir; iştirak nafakası çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkıdır. Her birinin koşulları ve talep zamanı farklıdır.
Geçici Tedbir Nafakasının Aciliyeti
Hâkim, talep hâlinde ve bazı durumlarda re'sen, dava süresince eş ve çocuklar için tedbir nafakasına hükmedebilir. Bu nafaka, davanın açıldığı tarihten itibaren etki doğurabildiğinden, talebin dava dilekçesinde açıkça yer alması önemlidir. Aciliyet nedeniyle bu karar yargılamanın erken aşamasında verilebilir.
Miktarın Belirlenmesinde Ölçütler
- Tarafların gelir ve malvarlığı durumu
- Çocuğun yaşı, eğitim ve sağlık ihtiyaçları
- Müşterek yaşam düzeyinin korunması
- Nafaka yükümlüsünün ödeme gücü
Nafaka miktarı, tarafların ekonomik durumundaki değişikliğe bağlı olarak sonradan artırılabilir veya azaltılabilir. Bu nedenle gelir ve gider belgeleri güncel tutulmalıdır.
İcra ve Değişiklik Davaları
Hükmedilen nafakanın ödenmemesi hâlinde icra yoluna başvurulabilir; kararlı biçimde ödenmemesi ayrı bir yaptırım boyutu da doğurabilir. Koşullar değiştiğinde nafakanın uyarlanması için ayrı bir dava açılması gerekir.
Aile dosyaları tarafların kişisel ve ekonomik koşullarına göre biçimlenir; her olayda çözüm farklıdır. Geçici tedbir talebi ihmal edilmemesi gereken bir aşama olduğundan, dava öncesinde profesyonel görüş almanız yararlı olur.