Evlilik sona ererken en çok anlaşmazlık doğuran konu, edinilen malların paylaşımıdır. TMK'nın mal rejimi hükümleri ve HMK usulü çerçevesinde, tasfiye ile anlaşmalı boşanma protokolünün nasıl kurulacağını bu rehberde ele alıyoruz.
Yasal Mal Rejiminin İşleyişi
Taraflar aksini kararlaştırmadıysa, evlilik süresince edinilen mallar bakımından yasal rejim uygulanır. Bu rejimde temel ayrım, kişisel mal ile edinilmiş mal arasındadır. Miras veya bağış yoluyla gelen mallar ile evlilik öncesi mevcut varlıklar kural olarak paylaşım dışıdır; bu ayrımın doğru yapılması tasfiyenin çekirdeğidir.
Katılma Alacağının Mantığı
Tasfiyede eş, diğer eşin edindiği değerin belirli bir kısmına alacak hakkıyla katılır. Bu hesap; malın edinme tarihi, değeri ve varsa kişisel maldan yapılan katkılar dikkate alınarak yapılır. Talebin net rakama bağlanabilmesi için değer tespiti ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi önem taşır.
Protokolde Yer Alması Gereken Başlıklar
Anlaşmalı boşanmada protokol, hâkimin denetiminden geçer ve eksikse boşanma gecikebilir. Protokolde şunlar açıkça düzenlenmelidir:
- Taşınmaz ve araçların kime kalacağı, devir usulü
- Nafaka (yoksulluk ve iştirak) ile tazminat kalemleri
- Ortak çocukların velayeti ve kişisel ilişki düzeni
- Karşılıklı feragat edilen talepler
Sık Yapılan Hatalar
Protokolde "tüm haklardan feragat" gibi genel ifadeler, sonradan katılma alacağı gibi talepleri de kapsayıp kapsamadığı yönünden tartışma yaratır. Kalemlerin tek tek ve açık yazılması, ileride açılacak ek davaları önler.
Aile Mahkemesinin Rolü
4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemeleri, protokolü çocukların ve tarafların menfaati yönünden inceler; dengesiz görülen düzenlemeyi onaylamayabilir.
Mal rejimi tasfiyesi, malların türüne ve edinme geçmişine göre kişiye özgü hesap gerektirir. Protokolü imzalamadan önce her kalemin sonuçlarını hukuki destekle değerlendirmeniz ileride hak kaybını önler.