Boşanma dosyası kapandıktan sonra gündeme gelen mal rejimi tasfiyesi, aile hukukunun en teknik ve en çok belge isteyen alanıdır. Uyuşmazlıkların büyük bölümü hukuki nitelendirmeden değil, hangi malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğinin belgelenememesinden doğar. Bu rehber, TMK ve HMK ile 4787 sayılı Kanun çerçevesinde tasfiye davasını zaman ve belge ekseninde ele alır.
Talep Türlerini Baştan Ayırmak
Tasfiye taleplerinin isimlendirilmesi, ispat yükünü doğrudan belirler. Katılma alacağı, edinilmiş mallar üzerindeki payı; değer artış payı, diğer eşin malına yapılan katkının değer artışını; kişisel mal iddiası ise malın rejim dışında kaldığını konu alır. Aynı olay için üçünün de gündeme gelebileceği hâllerde talepler kademeli biçimde kurulmalı, her biri kendi belgesiyle desteklenmelidir.
Boşanma Dosyasıyla Bağlantıyı Kurmak
Tasfiye talebi kural olarak boşanma kararının kesinleşmesinden sonra sonuçlandırılır; rejimin sona erme anı ise dava tarihine bağlanır. Bu ayrım pratikte önemlidir: dava tarihinden sonra edinilen malvarlığı tasfiyeye dâhil olmazken, dava tarihinden önce elden çıkarılmış değerler bakımından ayrı bir inceleme gerekir. Kesinleşme şerhi, dava tarihi ve karar tarihi aynı çizelgede tutulmalıdır.
Kayıtları Zamanında ve Doğru Adresten İstemek
Tasfiye dosyasında belgeler kurumlardan gelir ve gecikmesi yargılamayı uzatır.
- Tapu müdürlüğünden taşınmazın edinme tarihi ve bedelini gösteren kayıt.
- Bankalardan evlilik dönemine ait hesap hareketleri ve kredi dosyaları.
- Sosyal güvenlik ve işveren kayıtlarından gelir dökümü.
- Araç, şirket payı ve benzeri değerler için ilgili sicil kayıtları.
Değerin Hangi Ana Göre Hesaplanacağı
Tasfiyede en çok tartışılan konu, malın hangi tarihteki değerinin esas alınacağıdır. Bu nedenle bilirkişi incelemesine sunulacak dosyada edinme bedeli, kredi ödemelerinin kim tarafından ve hangi tarihlerde yapıldığı ve malın güncel durumu ayrı ayrı belgelenmelidir. Ödemelerin kaynağını gösteren dekontlar bulunmadığında, katkı iddiası soyut kalır.
Değerlendirme
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar. Eşler arasında yapılmış sözleşmeler, mal rejimi seçimi veya yurt dışı unsurları bulunan dosyalar farklı sonuçlar doğurabilir; bu nedenle somut olayda hukuki destek alınması önerilir.