Boşanma sürecinde eşlerden birinin malvarlığını üçüncü kişilere devretmesi, tasfiye sonunda alacaklı çıkan eşin hakkını fiilen kağıt üzerinde bırakabilir. Bu rehber TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde mal rejimi tasfiyesinde geçici koruma tedbirlerinin nasıl ve ne zaman istenmesi gerektiğini ele alır.
Tedbirin Zamanlaması Neden Belirleyici
Tasfiye talebi çoğu zaman boşanma davasından sonra sonuçlandığı için, aradaki dönem malvarlığının eritilmesi bakımından açık bir pencere oluşturur. Bu pencereyi kapatmanın yolu, dava dilekçesiyle birlikte tedbir talebinde bulunmaktır. Tedbir talebi ne kadar geç yapılırsa, karşı tarafın tebligatı aldıktan sonra harekete geçme ihtimali o kadar artar. Bu nedenle uygulamada, karşı tarafa tebligat yapılmadan önce karar verilmesi talebi ayrıca ve gerekçesiyle ileri sürülür.
Hangi Malvarlığı Üzerinde Hangi Tedbir
- Taşınmazlar için tapu kaydına devir yasağı şerhi konulması talep edilir.
- Araçlar için trafik siciline satış ve devir kısıtı istenir.
- Banka hesapları ve yatırım hesapları için hesap üzerinde tedbir talep edilir; talep, hesabın tamamı yerine belirli bir tutarla sınırlandırıldığında kabul edilme olasılığı artar.
- Şirket payları bakımından pay devrinin kısıtlanması ve ortaklar pay defterine şerh verilmesi gündeme gelir.
- Nafaka ve barınma gibi kişisel ihtiyaçlara ilişkin geçici düzenlemeler ayrı bir başlık altında istenir.
Talebin Gerekçelendirilmesi
Geçici koruma tedbiri, soyut endişeye değil somut tehlikeye dayanır. Bu nedenle dilekçede, karşı tarafın malvarlığını elden çıkarma yönünde bir hazırlık içinde olduğunu gösteren olgular somut olarak anlatılmalıdır: taşınmazın satılık ilana çıkarılması, hesaplardan olağandışı çekimler, şirket paylarının yakın akrabaya devri gibi. Ayrıca tedbir kararı verilmezse doğacak zararın sonradan giderilmesinin güç olacağı açıklanmalıdır. Mahkeme, talep kabul edilirken teminat isteyebilir; bu ihtimal baştan hesaba katılmalıdır.
Tasfiye Hesabına Hazırlık
- Evlilik tarihi ve mal rejiminin sona erdiği tarih net biçimde belirlenir.
- Bu iki tarih arasında edinilen malvarlığı kalemleri listelenir.
- Her kalem için edinme bedelinin hangi kaynaktan karşılandığı belgelenir.
- Kişisel mal iddiası varsa dayanağı, miras veya bağış kaydıyla gösterilir.
- Değer artışına ilişkin talepler, güncel değer tespiti istemiyle birlikte kurulur.
Tebligat Gecikmesinin İki Yönlü Etkisi
Tebligatın gecikmesi yalnızca davalı yönünden savunma hakkını değil, davacı yönünden koruma imkanını da etkiler. Davalı, tebligatı geç aldığında cevap süresini ve delil bildirme imkanını kaybedebilir. Davacı ise tedbir kararının uygulanmasını sağlayacak yazıların ilgili kurumlara geç ulaşması nedeniyle devir işlemine yetişemeyebilir. Bu yüzden tedbir kararı verildikten sonra, kararın tapu müdürlüğü, trafik tescil birimi ve bankalara ulaştığı gün ayrıca takip edilmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır; mal rejimi türü, malvarlığının yapısı ve evlilik süresi sonucu doğrudan etkiler. Somut dosyanız için belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız gerekir.