Mal rejiminden doğan alacak, boşanma kararıyla kendiliğinden ödenen bir bedel değildir. Karar elde edildikten sonra tahsil edilebilir hâle getirilmesi ayrı bir aşamadır ve bu aşamada zaman, alacaklı aleyhine işler. TMK ve HMK hükümleri ile aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreç, tasfiye talebinin doğduğu andan icra dosyasının kapandığı ana kadar tek bir takvimle yönetilmelidir.
Tasfiye Talebi Ne Zaman İleri Sürülür?
Mal rejimi, evliliğin sona ermesiyle tasfiye edilir; ancak talebin boşanma davasıyla birlikte mi yoksa ayrı bir davayla mı ileri sürüleceği stratejik bir tercihtir. Ayrı dava tercih edildiğinde, boşanma hükmünün kesinleşmesi beklendiği için araya giren dönemde malvarlığının el değiştirmesi riski doğar. Bu riskin karşılığı ihtiyati tedbir ve tapu şerhi taleplerinde aranmalı, talep somut malvarlığı kalemi gösterilerek kurulmalıdır.
Alacağı Ölçülebilir Kılan Belgeler
- Edinme tarihini gösteren tapu, ruhsat ve satış sözleşmesi kayıtları.
- Ödemenin hangi kaynaktan yapıldığını gösteren banka hareketleri ve kredi dosyası.
- Kişisel mal iddiası varsa miras veya bağış ilişkisini kanıtlayan belgeler.
- Şirket payı söz konusuysa pay defteri kayıtları ve değerleme için gerekli mali tablolar.
- Tasfiye anındaki değeri gösterecek güncel emsal ve rayiç verileri.
Karar Sonrası: İcra Edilebilirliğin Şartları
Bir ilamın icraya konulabilmesi için hüküm fıkrasının infaza elverişli olması gerekir. Uygulamada en sık karşılaşılan tıkanıklık, kararın miktar veya taşınmaz bilgisi bakımından belirsiz kalmasıdır. Bu durumda takip başlatılmadan önce tavzih yoluna gidilmesi, ileride yapılacak şikâyet ve itirazların önünü kesebilir. Yabancı unsurlu dosyalarda ise tanıma ve tenfiz aşaması tamamlanmadan takip yapılamayacağı unutulmamalıdır.
Uygulama Sırası
- Hükmün kesinleşme şerhi ve infaza elverişlilik yönünden okunması.
- Faiz başlangıç tarihi ve türünün hüküm fıkrasından çıkarılması.
- Borçluya ait malvarlığı araştırmasının takiple eş zamanlı başlatılması.
- Muvazaalı devir şüphesi varsa tasarrufun iptali seçeneğinin ayrıca değerlendirilmesi.
- Ödeme planına dayalı uzlaşma ihtimalinin tahsil süresiyle karşılaştırılması.
Sonuç
Aile hukuku dosyalarında duygusal yorgunluk, tahsil aşamasının ertelenmesine yol açar; oysa bu erteleme çoğu kez alacağın fiilen tahsil edilemez hâle gelmesiyle sonuçlanır. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir ve evlilik tarihi, rejim türü ile malvarlığının yapısına göre sonuç değişebilir. Karar elinize ulaştığında tahsil planını bir hukukçuyla birlikte kurmanız önerilir.