Anlaşmalı boşanma dosyalarında protokolün en kırılgan bölümü, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesine ayrılan maddelerdir. TMK'nın mal rejimi hükümleri çerçevesinde hazırlanan bir protokol, tarafların üzerinde uzlaştığı tek bir rakamı yazmakla tamamlanmış sayılmaz. Hangi kalemin kişisel mal, hangisinin edinilmiş mal kabul edildiği ve değerin hangi ana göre belirlendiği metinde görünmüyorsa, aynı protokol kısa süre sonra yeni bir tasfiye davasının konusu hâline gelir.
İmzadan Önce Malvarlığı Envanteri
Envanter çıkarılırken taşınmazlar, banka hesapları, şirket payları, araçlar ve emeklilik birikimleri ayrı satırlarda tutulmalıdır. Her satırın yanına edinim tarihi, edinimde kullanılan kaynak ve varsa kredi bakiyesi yazıldığında, kişisel mal iddiasının hangi belgeyle destekleneceği kendiliğinden ortaya çıkar. Denkleştirme ve katılma alacağı tartışmalarının büyük kısmı, bu tabloyu hiç kurmamış olmaktan doğar.
Tebligat Gecikmesinin Protokole Etkisi
Protokol imzalanmış olsa bile süreç tebligatla ilerler. Duruşma gününün, ara kararın veya gerekçeli kararın taraflardan birine geç ulaşması hâlinde, kanun yoluna başvuru penceresi fiilen daralır; kesinleşme beklenerek yapılacak tapu devri ve banka işlemleri de aynı oranda ertelenir. Adres değişikliğinin dosyaya bildirilmemesi ve elektronik tebligat kutusunun düzenli izlenmemesi, uygulamada en sık rastlanan gecikme sebepleridir.
- Her iki tarafın da güncel adresi ve tebligata esas iletişim bilgisi dosyada güncel mi?
- Elektronik tebligat adresi bulunan taraf için bildirimler düzenli kontrol ediliyor mu?
- Kararın kesinleşmesine bağlanan edimler için protokolde ayrı bir takvim öngörülmüş mü?
- Tebligatın usulsüz yapıldığı iddiası gündeme gelirse dayanılacak belgeler saklanıyor mu?
Protokol Metninde Ölçülebilirlik
Tasfiyeye ilişkin maddeler, üçüncü bir kişinin okuduğunda tereddüde düşmeyeceği netlikte yazılmalıdır. Ödeme yapılacaksa tutar, taksit sayısı, ödeme aracı ve gecikme hâlinde uygulanacak sonuç; taşınmaz devri kararlaştırılmışsa devrin hangi işlemle ve hangi masraf paylaşımıyla yapılacağı açıkça yer almalıdır. Karşılıklı feragat kayıtlarının kapsamı da sınırlandırılmalı; hangi taleplerin sona erdiği, hangilerinin saklı tutulduğu ayrı ayrı belirtilmelidir.
Hâkim Protokolü Onaylamazsa
Aile mahkemesi protokolü çocuğun üstün yararı veya taraflar arasındaki denge yönünden uygun bulmayabilir. Bu ihtimale karşı, hangi maddede değişikliğe açık olunduğu önceden konuşulmalı; anlaşma bozulursa çekişmeli yargılamada ileri sürülecek katılma alacağı ve değer artış payı talepleri için delil dosyası hazır tutulmalıdır. Tapu kayıtları, kredi ödeme dökümleri ve para transferlerine ilişkin banka yazıları bu aşamada asıl belirleyici belgelerdir.
Buradaki değerlendirmeler genel nitelikte olup her evliliğin mali yapısı farklıdır. Malvarlığınızın kapsamı ve evlilik tarihiniz sonuçları değiştirebileceğinden, protokolü imzalamadan önce dosyanıza özgü bir hukuki inceleme yaptırmanız yerinde olur.