Nafaka tek bir kurum değildir. Talebin dayandığı hukuki sebep değiştikçe görevli mahkeme, istenebilecek dönem ve itiraz yolu da değişir. TMK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte, 4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemeleri görevli olduğundan, yanlış mahkemeye yapılan başvuru dosyanın gönderilmesiyle zaman kaybettirir.
Önce talebin türünü belirleyin
- Tedbir nafakası: dava süresince geçici olarak hükmedilir.
- İştirak nafakası: velayeti kendisinde olmayan tarafın çocuğun giderlerine katılmasıdır.
- Yoksulluk nafakası: boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş için istenir.
- Yardım nafakası: altsoy, üstsoy ve kardeşler arasında bakım yükümlülüğüne dayanır.
Dilekçede bu türlerin karıştırılması, talebin bir kısmının reddine yol açar. Aynı dosyada birden fazla tür isteniyorsa, her biri ayrı başlık altında ve ayrı gerekçeyle yazılmalıdır.
Tedbir nafakasında hız önemlidir
Tedbir nafakası, dava dilekçesiyle birlikte ve gecikmeksizin istenmelidir. Mahkeme bu talebi ara kararla değerlendirdiğinden, verilen ya da reddedilen tedbir kararına karşı başvuru yolu ayrıca işletilir. Talep dilekçesine ihtiyacın somut olduğunu gösteren belgeler eklenmelidir: kira sözleşmesi, okul giderleri, sağlık harcamaları ve gelir belgesi.
Miktarın belirlenmesinde kullanılan veriler
- Tarafların gelir kayıtları ve sosyal güvenlik dökümleri
- Taşınmaz, araç ve banka hesap araştırması sonuçları
- Çocuğun yaşı, eğitim düzeyi ve özel ihtiyaçları
- Tarafların evlilik süresince sürdürdüğü yaşam standardı
- Nafaka yükümlüsünün bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler
Bu verilerin dilekçe ekinde sunulması, hesabın soyut kalmasını önler.
Cevap süresi ve tebligat gecikmesi
Dava dilekçesi tebliğ edildikten sonra cevap için HMK da öngörülen süre işlemeye başlar. Tebligatın apartman girişinde bırakılan bildirimle yapıldığı hallerde, kişi dosyadan çok geç haberdar olur ve cevap hakkını kaybedebilir. Bu durumda öncelikle tebligatın usulüne uygun olup olmadığı incelenmeli; usulsüzlük iddiası varsa öğrenme tarihi belgeyle ortaya konmalıdır. Yurt dışında yaşayan taraflar bakımından tebligat süreci daha uzun sürdüğünden, takvim buna göre planlanmalıdır.
Sonradan değişen koşullar
Hükmedilen nafaka, koşullar değiştiğinde artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir. Bu talep yeni bir dava ile ileri sürülür ve değişikliğin somut biçimde ispatını gerektirir: işten çıkış, gelir kaybı, çocuğun eğitim durumundaki değişiklik ya da nafaka alacaklısının durumundaki farklılaşma. Talep, geçmişe dönük olarak değil kural olarak dava tarihinden itibaren sonuç doğurur; bu nedenle beklemek doğrudan kayıp yaratır.
Bilgilendirme
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Aile hukuku dosyalarında her ailenin ekonomik ve sosyal koşulları farklı değerlendirildiğinden, talebinizi bir hukukçuyla birlikte yapılandırmanız önerilir.