Nafaka uyuşmazlıklarında hâkimin önündeki soru basit görünse de ispatı zordur: tarafların gerçek geliri nedir ve çocuğun ya da eşin gerçek ihtiyacı ne kadardır? TMK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu davalarda kayıtlı gelir ile fiili yaşam standardı arasındaki fark, delil listesinin nasıl kurulduğuna göre görünür hâle gelir ya da gelmez.
Gelirin İspatı Yalnızca Bordroyla Yapılmaz
Karşı tarafın beyan ettiği gelir gerçek durumu yansıtmıyorsa, delil listesinin bu farkı gösterecek şekilde genişletilmesi gerekir. Delil listesinin dilekçe aşamasında ve süresinde sunulmaması hâlinde sonradan sunulan taleplerin dinlenmemesi riski doğar.
- Sosyal güvenlik kayıtları ve prime esas kazanç dökümü
- Vergi kayıtları, ticari faaliyet ve ortaklık bilgileri
- Tapu, araç ve varsa kira geliri kayıtları
- Bankalardan hesap hareketleri ve kredi kartı harcama dökümü talebi
- Yaşam standardını gösteren düzenli ödemeler; okul, kulüp, konut giderleri
İhtiyaç Tarafı Kalem Kalem Yazılır
Uygulamada en çok eksik bırakılan kısım budur. Talep edilen miktarın gerekçesi kalem kalem gösterilmediğinde takdir, dosyadaki soyut beyanla sınırlı kalır. Çocuğun yaşı, eğitim durumu, süreklilik arz eden sağlık giderleri ve varsa özel bakım ihtiyacı ayrı ayrı belgelenmelidir.
Nafaka Türlerinin Karıştırılması Sonucu Değiştirir
- Dava sürerken talep edilen geçici nitelikteki nafaka ile hükümle bağlanan nafaka ayrı istenir.
- Çocuk için istenen katkı ile eş için istenen talep aynı kalem içinde birleştirilmez.
- Boşanma dosyasında istenmeyen bir talebin sonradan ayrı dava konusu yapılıp yapılamayacağı değerlendirilir.
- Artırım ve azaltma talepleri, koşullardaki değişimin başladığı tarih gösterilerek kurulur.
Aile Mahkemesi Usulünde Dikkat Edilecekler
4787 sayılı Kanun ile kurulan aile mahkemelerinde uzman görüşüne başvurulabilmesi, özellikle çocuğun üstün yararının tartışıldığı dosyalarda önemli bir imkândır. Ancak uzman incelemesi talebi zamanında ve gerekçelendirilerek yapılmalıdır. Ayrıca ödenmeyen nafakanın icra takibine konulması ile hükmün değiştirilmesi talebi ayrı süreçlerdir; birinde yürütülen bir işlem diğerini kendiliğinden etkilemez.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve her ailenin durumu farklıdır. Nafaka dosyalarında delil listesinin süresinde ve eksiksiz sunulması sonucu doğrudan etkilediğinden, dilekçe hazırlanmadan önce hukuki destek alınması önerilir.