Nafaka alacağında asıl sorun çoğu zaman hükmün kurulması değil, kurulan hükmün fiilen tahsil edilebilmesidir. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde bu yazı, nafaka kararının icraya konulabilmesi için taşıması gereken nitelikleri ve tebligattaki gecikmenin tahsili nasıl aksattığını ele alıyor.
Nafaka Türü İcra Kabiliyetini Etkiler
Tedbir nafakası, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve yardım nafakası aynı hukuki rejime tabi değildir. Dava sırasında verilen tedbir nafakası ara karara dayanır ve kesinleşme beklenmeden takibe konulabilirken, boşanmanın fer’i niteliğindeki kalemlerde kesinleşme meselesi ayrıca değerlendirilir. Takip talebinde nafakanın türü, başlangıç tarihi ve dönemselliği yanlış yazıldığında, borçlunun itirazı ile takip durabilir.
Yetki: Hangi Yer Aile Mahkemesi?
Nafaka talepleri bakımından yetki, talebin dayandığı ilişkiye göre değişir. Boşanma davası içinde istenen nafakada dava mahkemesinin yetkisi belirleyicidir; bağımsız açılan nafaka davalarında ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesine başvurulabilmesi, uygulamada süreci kolaylaştıran bir imkândır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde davaya bakan asliye hukuk mahkemesinin aile mahkemesi sıfatıyla hareket ettiği not edilmelidir.
Kararda Aranan Netlik
- Aylık miktarın rakam ve yazı ile açıkça gösterilmesi
- Başlangıç tarihinin tereddütsüz belirtilmesi
- Artış esası öngörülmüşse ölçütün hesaplanabilir olması
- Ödemenin hangi tarihte ve hangi hesaba yapılacağının anlaşılabilmesi
Bu unsurlardan biri belirsizse, icra dosyasında borç miktarı tartışmalı hâle gelir ve alacaklı ek bir yargılamaya zorlanabilir.
Tebligat Gecikmesi Takibi Nasıl Aksatır?
Nafaka takibinde icra emrinin borçluya usulüne uygun tebliği, hem ödeme süresinin işlemesi hem de ödememenin yaptırıma bağlanması bakımından çekirdek meseledir. Tebligat borçlunun bilinen adresine yapılmamış veya mazbata eksik doldurulmuşsa, borçlu daha sonra tebligatın usulsüzlüğünü ileri sürerek süreci başa döndürebilir. Bu nedenle adres kayıt sistemi çıktısı, önceki dosyalardaki tebligat geçmişi ve iş yeri bilgisi takip açılmadan önce tazelenmelidir. Aynı şekilde nafakanın kaldırılması veya azaltılması davasında davalıya geç ulaşan tebligat, cevap hakkının kullanılmaması sonucunu doğurabilir.
Yurt Dışı Unsuru Varsa
Taraflardan biri yurt dışında ise tebligatın yabancı ülke usulüne göre yapılması gerekir ve bu süreç aylar alabilir. Takvim kurulurken bu gecikme baştan hesaba katılmalı, gerekiyorsa geçici koruma niteliğindeki talepler öne alınmalıdır.
Değerlendirme
Nafaka dosyaları kişilerin gelir ve yaşam koşullarına göre büyük farklılık gösterdiğinden burada anlatılanlar yalnızca genel bir çerçevedir. Somut miktar ve yöntem tercihi için dosyanızı bir avukatla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.