Velayete ilişkin kararların en çok sorun yaşanan tarafı, kâğıt üzerindeki hükmün günlük hayatta uygulanabilmesidir. TMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde aile mahkemesince kurulan hüküm, HMK'nın usul kuralları içinde şekillenir; ancak uygulama aşamasında karşılaşılan güçlükler çoğu zaman hükmün yazım biçiminden kaynaklanır.
Uygulanabilir Hüküm Nasıl Yazdırılır
Kişisel ilişkiye dair bir hüküm, teslim yeri, saat aralığı, teslim eden ve alan kişi ile tatil dönemlerinin nasıl bölüneceği belirtilmeden kurulduğunda, taraflar arasındaki her farklı yorum yeni bir uyuşmazlık doğurur. Bu nedenle talep sonucunun somut ve ölçülebilir yazılması, kararın sonraki uygulama gücünü doğrudan belirler. Uzaklık, çocuğun okul takvimi ve ebeveynlerin çalışma düzeni dilekçede açıkça anlatılmalıdır.
Çocuğun Üstün Yararını Belgeye Dönüştürmek
Bu dosyalarda mahkeme, tarafların birbirine yönelttiği suçlamalardan çok çocuğun mevcut düzenini ve ihtiyaçlarını esas alır. Elverişli delil türleri şunlardır:
- Okul devam ve başarı kayıtları ile öğretmen görüşmesi tutanakları
- Sağlık kayıtları ve varsa düzenli tedavi programı
- Çocuğun fiilen kimin yanında kaldığını gösteren adres ve günlük düzen belgeleri
- Bakımı üstlenen tarafın çalışma saatleri ve destek çevresine ilişkin bilgiler
- Uzman incelemesi sürecinde verilecek beyanların tutarlılığı
Kararın Yerine Getirilmesi Aşaması
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesi, alacak takiplerinden farklı bir usule tabidir ve çocuğun korunmasını önceleyen bir yürütme anlayışı benimsenmiştir. Bu aşamada tarafın yapması gereken, teslimin gerçekleşmediği her durumu tarih ve saatle kayıt altına almaktır. Süreklilik göstermeyen tek bir aksama ile sistematik engellemenin sonuçları aynı değildir; bu ayrımı ortaya koyan tek şey de düzenli tutulan kayıttır.
Değişiklik Davası mı, Uygulama Talebi mi
- Sorun hükmün belirsizliğinden kaynaklanıyorsa, öncelik açıklık kazandırma yönünde aranır.
- Sorun karşı tarafın tutumundan kaynaklanıyorsa, ihlal kayıtları biriktirilir.
- Çocuğun yaşı, okulu veya yerleşim yeri değiştiyse düzenlemenin yenilenmesi gündeme gelir.
- Her üç halde de mevcut karara uyulmaya devam edilmesi, sonraki talebin güvenilirliğini artırır.
Anlaşma Yolunun Değeri
Ebeveynler arasında yazılı bir teslim protokolü oluşturmak, çoğu dosyada yargı yolundan daha hızlı ve çocuk açısından daha az yıpratıcı sonuç verir. Ancak protokolün mahkeme kararına dönüştürülmemesi halinde uygulanabilirliği tarafların iyi niyetine bağlı kalır. Bu nedenle anlaşma sağlandığında, içeriğinin hükme geçirilmesi için gerekli adımın atılması önerilir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Çocuğun yaşı, ebeveynlerin bulunduğu yer ve mevcut hükmün ifadesi sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanıza özgü bir hukuki görüş alınması uygun olur.