Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti doğar ve terekedeki taşınmazlar üzerinde tek başına tasarruf imkânı kalmaz. Paylaşma isteği gündeme geldiğinde en çok sorulan soru, aradan geçen yılların hak kaybına yol açıp açmadığıdır. Cevap, talebin türüne göre değişir; bu ayrım yapılmadan yürütülen dosyalarda gereksiz süre tartışmaları çıkar.
Paylaşma İsteği ile Tenkis Talebi Aynı Süreye Tabi Değildir
TMK sistematiğinde mirasçının paylaşmayı isteme hakkı, kural olarak süreyle sınırlanmış bir talep değildir; ortaklık devam ettiği sürece bu istem ileri sürülebilir. Buna karşılık saklı payın ihlali iddiasına dayanan tenkis talebi hak düşürücü süreye bağlıdır: saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde belirli bir üst süre içinde dava açılmalıdır. Aynı dosyada hem paylaşma hem tenkis isteniyorsa, süre riski yalnızca ikinci talep için doğar.
Süre Riskinin Gerçekten Doğduğu Yerler
- Miras bırakanın sağlığında yaptığı devirlere karşı açılacak talepler
- Mirasın reddi ve reddin iptaline ilişkin istemler
- Vasiyetnamenin iptali iddiaları
- Tereke alacaklarının tahsiline yönelik istemler
- Paydaşlardan birinin taşınmazı tek başına kullanmasından doğan bedel talepleri
Mirasçılara Tebligat: Dosyanın En Kırılgan Halkası
Ortaklığın giderilmesi davasında tüm mirasçıların taraf gösterilmesi zorunludur. Mirasçılardan birine ulaşılamaması hâlinde yargılama ilerlemez; bu nedenle güncel veraset belgesi, nüfus kayıt örneği ve adres kayıt sistemi sorgusu dilekçeden önce temin edilmelidir. Mirasçılardan biri de vefat etmişse onun mirasçıları dosyaya dâhil edilmeden karar verilemez ve bu eksiklik çoğu zaman aylar sonra fark edilir.
Dava Açmadan Önce Hazırlanacaklar
Terekeye dâhil taşınmazların tapu kayıtları, üzerlerindeki şerh ve ipotekler, varsa banka hesapları ve araç kayıtları tek bir listede toplanmalıdır. HMK kapsamında delillerin dilekçeler aşamasında bildirilmesi gerektiğinden, sonradan hatırlanan belge çoğu zaman dosyaya geç girer. Taşınmazın aynen bölünmesi isteniyorsa buna ilişkin teknik değerlendirme talebi baştan yazılmalıdır.
Uzlaşma Seçeneği Neden Erken Değerlendirilmelidir
Satış yoluyla paylaşma, taşınmazın piyasa değerinin altında elden çıkması sonucunu doğurabilir. Mirasçılar arasında bedel farkı ödenerek yapılan devir ya da bazı taşınmazların belirli mirasçılara özgülenmesi, çoğu dosyada daha dengeli bir sonuç üretir. Bu seçeneğin masaya konması için tereke değerinin gerçekçi biçimde ortaya konması gerekir.
Yukarıdaki açıklamalar yol gösterici genel bilgilerdir. Miras dosyalarında tarih sıralaması sonucu doğrudan etkilediğinden, ölüm tarihi ve öğrenme tarihleriyle birlikte dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.