Mirasın reddi, borca batık bir terekenin mirasçıya yük olmasını engelleyen en doğrudan yoldur. Ancak bu hak, süreye sıkı biçimde bağlanmıştır: gecikme hâlinde mirasçı, tereke borçlarından kendi malvarlığıyla sorumlu hâle gelebilir.
Üç Aylık Süre Ne Zaman İşlemeye Başlar?
Türk Medeni Kanunu, yasal mirasçılar bakımından süreyi mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten; atanmış mirasçılar bakımından ise ölüme bağlı tasarrufun kendilerine bildirildiği tarihten başlatır. Uygulamada tartışma, ölüm tarihinden değil öğrenme tarihinden çıkar. Yurt dışında bulunma, mirasçılık sıfatının sonradan ortaya çıkması veya önceki derecedeki mirasçıların reddi gibi hâllerde başlangıç kayar.
- Ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneğinin temin edilme tarihleri kaydedilir.
- Önceki derecedeki mirasçıların ret kararları takip edilir.
- Sürenin uzatılmasına dair talep imkânının bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
Süreli Ret ile Hükmen Ret Ayrımı
Mirasbırakanın ödemeden aczi ölümü anında açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır. Bu hâlde mirasçı, kendisine karşı takip başlatıldığında terekenin borca batık olduğunun tespitini talep edebilir; bu yol süreye tabi değildir. Ancak mirasçı gibi davranan, tereke mallarını kullanan veya gizleyen kişi bu imkânı kaybedebilir.
Ret Sonrası Alacaklıların İtirazı
Mirası reddeden mirasçının alacaklıları, bu işlemin kendi haklarını zedelediğini ileri sürebilir. Ödemeden aciz hâlindeki bir mirasçının reddi, alacaklılar tarafından kanunda öngörülen süre içinde dava konusu yapılabilir. Bu ihtimal, ret kararı verilirken mirasçının kendi borç durumunun da masaya yatırılmasını gerektirir.
Paylaşım Aşamasında Denge Kurmak
- Tereke mevcudu taşınmaz, banka ve araç kayıtlarıyla çıkarılır.
- Mirasbırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar denkleştirme yönünden incelenir.
- Saklı payın zedelendiği düşünülüyorsa tenkis için öngörülen süreler ayrıca hesaplanır.
- Paylaşım anlaşmayla yapılamıyorsa ortaklığın giderilmesi yolu değerlendirilir.
Uyarı
Reddi miras kararı, geri dönüşü zor bir tercihtir: tereke aslında aktif ise mirasçı beklenmedik bir kaybı üstlenir. Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; borç ve malvarlığı dökümünüz çıkarılmadan verilecek bir ret kararı isabetsiz olabileceğinden, süre dolmadan bir hukukçuya danışılması yerinde olur.