Tenkis davası, miras bırakanın sağlığında yaptığı tasarruflarla saklı payı zedelenen mirasçıya tanınmış bir denge aracıdır. Bu dosyalarda esas mücadele çoğu zaman tasarrufun niteliğinden değil, sürelerin ne zaman işlemeye başladığından doğar.
Sürenin Başlangıcı: Öğrenme Anı Nasıl Belirlenir?
Tenkis talebi, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren işleyen bir yıllık ve tasarrufun türüne göre değişen üst sınırlı hak düşürücü sürelere tabidir. Uygulamadaki asıl tartışma öğrenme anının hangi belgeyle ispatlandığıdır: vasiyetnamenin okunmasına ilişkin tutanak, tapu kaydının çıkarıldığı tarih veya banka hesap dökümünün alındığı gün bu yönden belirleyici olabilir. Süre hak düşürücü nitelikte olduğundan mahkemece kendiliğinden gözetilir; karşı tarafın ileri sürmesi beklenmez.
Tereke Tablosunu Kurmadan Dava Açmayın
- Miras bırakanın son on yıla ait tapu devirlerini ve tarihlerini listeleyin.
- Bankadaki para hareketleri, kiralık kasa kayıtları ve ortaklık paylarını ekleyin.
- Karşılıksız kazandırma ile bedelli devir ayrımını belgeye dayandırın.
- Denkleştirmeye tabi olabilecek kazandırmaları ayrı bir sütunda gösterin.
- Saklı pay oranını etkileyecek mirasçı sayısı ve sıfat değişikliklerini kontrol edin.
Mirasın Reddi Süresiyle Karışıklığa Dikkat
Tereke süreçlerinde birden fazla ve birbirinden bağımsız süre aynı anda işler. Mirasın reddi için tanınan üç aylık süre, tenkis talebinin süresinden tamamen ayrıdır. Terekenin borca batık olabileceği düşünülüyorsa red süresi öncelikli olarak değerlendirilmeli, tenkis hazırlığı bu kısa süreyi tüketmemelidir. Aynı şekilde muris muvazaasına dayalı tapu iptali talebi ile tenkis talebi farklı hukuki temellere dayanır ve birinin yerine diğerinin açılması sonucu değiştirir.
Aile İçi Anlaşma mı, Yargılama mı?
Tereke uyuşmazlıkları çoğunlukla mirasçılar arasındaki ilişkiyi kalıcı olarak etkiler. Terekedeki değerler paylaşıma elverişliyse, taşınmazın bir mirasçıda kalıp diğerlerine bedel ödenmesi biçiminde bir taksim, yıllarca sürebilecek bilirkişi ve keşif sürecinden daha hızlı sonuç verebilir. Buna karşılık kazandırmaların gizlendiği ya da kayıt dışı bırakıldığı düşünülüyorsa, dava yoluyla elde edilecek kayıt ve müzekkere imkânı vazgeçilmez hâle gelir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme sunar. Süre başlangıçları ve saklı pay hesapları her terekede farklı işlediğinden, hak kaybına uğramamak için dosyanızı zaman geçirmeden bir hukukçuyla değerlendirmeniz gerekir.