Vasiyetname açıldığında mirasçıların önünde birbirinden farklı takvimler işleyen birkaç hak birden bulunur. Bu hakların bir kısmı sessizce, yalnızca zaman geçtiği için kullanılamaz hale gelir. TMK ve HMK ekseninde, vasiyetname sürecinde hak kaybını önlemeye dönük adımlar aşağıda sıralanmıştır.
Açılma, Okunma ve Tebliğ: Üç Ayrı Tarih
Vasiyetname sulh hukuk mahkemesinde açılıp okunur; ardından ilgililere tebliğ edilir. Süreler bakımından belirleyici olan, çoğu zaman okunma günü değil size yapılan tebliğ tarihidir. Bu nedenle tebligat zarfı ve mazbatası saklanmalı, tebligat elinize geç ulaştıysa bu durum kayda geçirilmelidir. Yurt dışında bulunan mirasçılar bakımından tebligatın tamamlanması uzun sürebileceğinden, tarih zinciri baştan izlenmelidir.
İptal Talebi mi, Tenkis mi, Yorum mu?
Vasiyetnameye yönelik itirazlar tek tip değildir ve her biri farklı sonuç doğurur:
- Şekle aykırılık, ehliyetsizlik ya da irade sakatlığı iddiası varsa iptal yoluna gidilir.
- Vasiyetname geçerli olmakla birlikte saklı payı zedeliyorsa tenkis istenir.
- Metin belirsizse, hükmün ne anlama geldiğinin tespiti gündeme gelir.
İptal talebi için kanunda öğrenmeye bağlı bir süre öngörülmüştür ve bu süre geçirildiğinde geriye yalnızca saklı pay korumasına dayanan yollar kalabilir. Talebin baştan kademeli kurulması, yanlış yolu seçme riskini azaltır.
El Yazılı Vasiyette Şekil Denetimi
- Metnin tamamı mirasbırakanın el yazısıyla mı yazılmış?
- Düzenleme yeri, yılı, ayı ve günü yazılmış mı?
- Mirasbırakanın imzası var mı?
- Sonradan eklenmiş ibare ya da farklı kalemle yapılmış düzeltme bulunuyor mu?
- Vasiyetnamenin bulunduğu yer ve kim tarafından teslim edildiği kayıtlı mı?
Şekle aykırılık iddiasında yazı incelemesi gündeme gelebileceği için, mirasbırakana ait el yazısı örneklerinin (mektup, defter, imzalı belgeler) toplanması erken aşamada yapılmalıdır.
Mirası Ret Süresiyle Kesişen Karar
Tereke borca batık görünüyorsa, mirası reddetmek için kanunda öngörülen üç aylık süre işlemeye başlar; bu süre yasal mirasçılar için ölümü öğrenme tarihinden, vasiyetname ile atanmış mirasçılar için tasarrufun kendilerine bildirildiği tarihten hesaplanır. Vasiyetnameye itiraz hazırlığı yapılırken bu takvim gözden kaçarsa, terekenin borçlarına katlanmak zorunda kalınabilir. Bu nedenle ilk aşamada terekenin aktif ve pasif tablosu çıkarılmalı, gerekiyorsa defter tutulması istenmelidir.
Terekeyi Koruyucu Ara Adımlar
Dava süresince taşınmazların devredilmesini veya banka hesaplarının boşaltılmasını önlemek için tedbir talep edilebilir; tereke temsilcisi atanması da uyuşmazlığın büyüdüğü dosyalarda gündeme gelir. Bu talepler dava dilekçesiyle birlikte ileri sürüldüğünde, lehe verilecek kararın fiilen uygulanabilir kalması sağlanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vasiyetnamenin türü, tebligat tarihleri ve terekenin yapısı sonucu değiştirdiğinden, tebligatı aldığınız günden itibaren süreler işlediği için vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.