Miras uyuşmazlıklarında en sık yaşanan kayıp, mirasçının kendini haklı hissedip beklemesinden doğar. Vasiyetname açıldıktan sonra işleyen süreler kısadır ve bu süreler geçtiğinde, içerik ne kadar tartışmalı olursa olsun itiraz imkânı daralır. Bu nedenle talebin sırası, çoğu zaman talebin içeriğinden daha belirleyicidir.
Vasiyetnamenin Açılmasıyla Başlayan Süreç
Vasiyetname sulh hukuk mahkemesinde açılır ve ilgililere bildirilir. Bu bildirim, itiraz süresinin işlemeye başladığı andır. Mirasçının bu aşamada yapması gereken ilk iş, kendisine yapılan tebligatın tarihini ve ekindeki belgeleri kayıt altına almaktır. Vasiyetnamenin bir örneğinin edinilmesi, sonraki tüm değerlendirmenin temelini oluşturur.
İptal mi, Tenkis mi
Bu iki talep sıkça birbirine karıştırılır ancak farklı sebeplere dayanır:
- İptal talebi, vasiyetnamenin şekil şartlarına aykırılığı, ehliyetsizlik veya iradeyi sakatlayan hallere dayanır
- Tenkis talebi ise vasiyetnamenin geçerli olduğu kabul edilerek, saklı payın ihlal edildiği ölçüde tasarrufun indirilmesini amaçlar
- İkisi birlikte de ileri sürülebilir; bu durumda talepler kademeli olarak kurulur
- Her ikisinin de kendi süresi vardır ve bu süreler ayrı ayrı takip edilmelidir
Terekenin Korunması
Paylaşım tartışması sürerken tereke unsurlarının elden çıkması, kararı anlamsız kılabilir. Türk Medeni Kanunu, terekenin korunmasına yönelik tedbirler öngörür; defter tutulması, mühürleme veya terekenin resmen yönetilmesi bunlar arasındadır. HMK çerçevesinde ihtiyati tedbir talebi de gündeme gelebilir. Taşınmazlar bakımından tapu kaydına yönelik talepler erken aşamada değerlendirilmelidir.
Muris Muvazaası İddiasında İspat
- Devrin yapıldığı tarihteki gerçek bedel ile tapudaki bedelin karşılaştırılması
- Devralanın ödeme gücünü gösteren kayıtların incelenmesi
- Mirasbırakanın devir sonrası taşınmazı kullanmaya devam edip etmediği
- Diğer mirasçılara benzer bir tasarrufta bulunulup bulunulmadığı
- Aile içi ilişkinin ve devir gerekçesinin tanık beyanlarıyla desteklenmesi
Paylaşımın Fiilen Yapılabilmesi
Talepler kabul edilse bile, paylaşımın nasıl gerçekleşeceği ayrı bir aşamadır. Aynen paylaşımın mümkün olup olmadığı, taşınmazın niteliğine bağlıdır; mümkün değilse satış yoluyla paylaşım gündeme gelir. Mirasçılar arasında anlaşma sağlanabiliyorsa, bu yol hem süre hem masraf bakımından çoğu zaman daha elverişlidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Tereke yapısı ve mirasçılık sıfatı sonucu doğrudan etkilediğinden, vasiyetname size bildirildiğinde gecikmeden hukuki değerlendirme almanız önem taşır.