Veraset ilamı, mirasçıların kim olduğunu gösteren bir belgedir; ancak terekedeki payların gerçekten korunup korunmadığını göstermez. Miras bırakanın sağlığında yaptığı devirler nedeniyle mahfuz pay zedelenmişse, mirasçının ayrı bir dava açması gerekir. Bu davaların süreye bağlı olması, mirasın açılmasından sonraki ilk aylarda yapılan tespit çalışmasını zorunlu kılar.
Mirasçılık belgesi neyi ispatlar, neyi ispatlamaz?
Belge mirasçılık sıfatını ve yasal pay oranlarını gösterir. Terekenin içeriğini, borçlarını veya sağlığında yapılan kazandırmaları göstermez. Ayrıca bu belge kesin hüküm niteliğinde olmadığından, aksi ileri sürülerek iptali istenebilir. Vasiyetname bulunduğunda ise belge, vasiyetnamenin açılıp ilgililere tebliğ edilmesinden sonraki duruma göre yeniden değerlendirilir.
Tereke envanterini çıkarmak
- Tapu, araç ve şirket pay kayıtlarının ölüm tarihine göre sorgulanması
- Banka hesapları ile ölüm tarihinden önceki hareketlerin incelenmesi
- Miras bırakanın borçları ve kefaletlerinin tespiti
- Sağlığında yapılan devirlerin tarih ve bedel bilgisiyle listelenmesi
- Bağış niteliğinde olup olmadığı tartışmalı işlemlerin ayrı başlıkta toplanması
Saklı payın zedelendiği nasıl anlaşılır?
TMK, altsoy ve eş gibi belirli mirasçılar için tasarruf edilemeyen bir oran öngörür. Hesap, terekenin ölüm anındaki net değerine sağlığında yapılan bazı kazandırmaların eklenmesiyle yapılır. Görünüşte satış olan ancak gerçekte bağış niteliği taşıyan işlemler bu hesaba dâhil edilir. Denkleştirme ile tenkis birbirinden farklı kurumlardır ve talebin hangisine dayandığı dilekçede açıkça belirtilmelidir.
Tenkis davasında bir yıl ve on yıl
Tenkis davası, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bu süre her hâlde, vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ise mirasın açılmasından itibaren on yılla sınırlıdır. Öğrenme tarihinin ne zaman gerçekleştiği çoğu dosyada tartışılır; bu nedenle tapu sorgusu, banka bilgisi veya tebligat gibi öğrenmeyi belgeleyen kayıtlar saklanmalıdır.
Reddi miras takvimi ile çakışma
Terekenin borca batık olma ihtimali varsa, mirasın reddi için mirasçının öğrenmesinden itibaren üç aylık süre işler. Bu süre, tenkis değerlendirmesiyle aynı döneme denk gelir; bu nedenle envanter çalışması geciktirilmemelidir. HMK'nın usul hükümleri çerçevesinde yürütülen bu davalarda, terekeye ilişkin tedbir talepleri de erken aşamada gündeme getirilmelidir.
Miras dosyaları aile yapısına ve terekenin içeriğine göre büyük farklılık gösterir. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirmedir; hangi sürenin sizin için işlediğini bir hukukçuyla birlikte belirlemeniz gerekir.