Ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar, yönetim kararlarına itirazlar veya pay devrine ilişkin ihtilaflar, bir şirketin işleyişini kilitleyebilir. Bu tür şirket içi uyuşmazlıklarda, taraflar önceden kararlaştırmışsa mahkeme yerine tahkime gidilebilir. TTK ortaklık ilişkilerini, TBK borç ilişkisini, 6102 sayılı Kanun ise şirketler hukukunu düzenler. Bu rehber tahkim yolunun şirket içi uyuşmazlıklarda nasıl işletileceğine odaklanır.
Tahkim Şartı Nereden Doğar?
Tahkimin ön koşulu geçerli bir tahkim anlaşmasıdır. Bu, çoğu zaman esas sözleşmede veya pay sahipleri sözleşmesinde yer alan bir tahkim şartı biçiminde bulunur. Şart geçerli ve yeterince belirli değilse, karşı taraf mahkemede tahkim itirazında bulunamaz; bu nedenle şartın kapsamı (hangi uyuşmazlıkları içerdiği) baştan netleştirilmelidir.
Her Uyuşmazlık Tahkime Elverişli mi?
Tahkime ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği konular götürülebilir. Şirketler hukukunda bazı kararların iptali veya kamu düzenini ilgilendiren konular bakımından tahkim elverişliliği tartışmalı olabilir. Bu yüzden uyuşmazlığın niteliği, tahkim yoluna başvurmadan önce değerlendirilmelidir.
Sürecin İşleyişi
- Hakem seçimi: Taraflar hakem sayısını ve seçim usulünü kararlaştırır; anlaşma yoksa kanuni mekanizma devreye girer.
- Gizlilik: Tahkim, mahkeme yargılamasına göre daha kapalı yürüdüğünden ticari sırların korunmasında tercih edilebilir.
- Süre: Hakem heyeti için karar süresi öngörülebilir; bu, sürecin öngörülebilirliğini artırır.
Kararın Sonucu ve Denetimi
Hakem kararı, kural olarak kesindir ve mahkeme kararı gibi icra edilebilir. Buna karşı yalnızca sınırlı sebeplerle iptal davası açılabilir; esasın yeniden görülmesi mümkün değildir. Bu nedenle tahkim, hız ve kesinlik getirse de, hata hâlinde düzeltme imkânının darlığı göz önünde tutularak seçilmelidir.
Bu içerik şirket içi uyuşmazlıklarda tahkim yolunu genel olarak açıklar. Tahkim şartının geçerliliği ve uyuşmazlığın tahkime elverişliliği somut duruma göre değişir; yola başvurmadan önce sözleşmenizin incelenmesini öneririz.