İki şirket arasındaki bir ticari sözleşmede yer alan tek bir cümle, uyuşmazlık çıktığında davanın hangi kapıdan gireceğini tümüyle değiştirebilir. Tahkim şartı, TTK, TBK ve şirketler hukukunun temeli olan 6102 sayılı Kanun çerçevesinde, sözleşmenin belki de en stratejik hükmüdür.
Tahkim Neden Tercih Edilir
Taraflar, uyuşmazlığın devlet mahkemesi yerine, seçtikleri hakemler önünde çözülmesini kararlaştırabilir. Ticari ilişkilerde tahkim; uzmanlık, gizlilik ve kararın niteliği gibi gerekçelerle tercih edilir. Ancak bu tercihin geçerli olması, tahkim şartının hukuken sağlam kurulmasına bağlıdır.
Tahkim Şartının Geçerlilik Koşulları
Geçersiz veya belirsiz bir tahkim şartı, tarafları ne mahkemeye ne de tahkime rahatça götürebilen bir belirsizlik yaratır. Şartın kapsamının, uygulanacak kuralların ve hakem sayısının açıkça belirlenmesi, sonradan çıkacak yetki tartışmalarını baştan önler.
- Tarafların tahkim iradesinin açık ve tereddütsüz olması
- Uyuşmazlığın tahkime elverişli nitelikte bulunması
- Şartın kapsamının uyuşmazlığı gerçekten içermesi
Karşı Taraf Mahkemeye Giderse
Geçerli bir tahkim şartına rağmen bir taraf devlet mahkemesinde dava açarsa, karşı taraf ilk savunmasında tahkim itirazını ileri sürmelidir. Bu itiraz zamanında yapılmazsa, tahkim şartından zımnen vazgeçilmiş sayılabilir ve mahkeme davaya bakmaya devam eder. Bu yüzden ilk cevap dilekçesinin içeriği belirleyicidir.
Tahkime Elverişlilik Sınırı
Her uyuşmazlık tahkime götürülemez. Tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği, kamu düzenini ilgilendiren konular tahkim dışında kalır. Sözleşme hazırlanırken bu sınırın gözetilmemesi, uyuşmazlık anında tahkim şartının işlevsiz kalmasına neden olabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Sözleşmenin türü ve uyuşmazlığın niteliği tahkimin uygulanabilirliğini değiştirdiğinden, somut sözleşmeniz için profesyonel hukuki destek almanız uygun olur.