Çek ve senet gibi kambiyo senetleri hızlı tahsil imkânı sunar; ancak bu hız, borçluya da çok kısa sürede itiraz etme yükü getirir. Kambiyo takibinde en sık yaşanan kayıp, ödeme emrinin tebliğindeki gecikme ya da dar itiraz süresinin fark edilmemesidir. Bu rehber konuyu bir kontrol listesi düzeninde ele alır.
Tebligat ve İtiraz Süresi
Kambiyo senetlerine özgü takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kısa bir süre içinde borca veya imzaya itiraz etmelidir. Bu süre kaçırılırsa takip kesinleşir. Tebligatın yanlış adrese çıkması veya geç ulaşması, borçlunun süreyi haberi olmadan tüketmesine yol açabilir; bu nedenle tebligat tarihinin ve usulünün titizlikle izlenmesi gerekir.
İtirazın Doğru Mercii
Borca ve imzaya itirazın hangi mercie yapılacağı ve icrayı durdurup durdurmadığı, senedin türüne ve itirazın niteliğine göre değişir. Yanlış yere veya yanlış biçimde yapılan itiraz, süre içinde verilse dahi sonuç doğurmayabilir. Bu ayrımın baştan netleştirilmesi önemlidir.
Delil Sözleşmesinin Rolü
Ticari ilişkinin başında yazılı olarak belirlenen delil kuralları, "bu senet neyin karşılığıydı" tartışmasını daraltır. Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu, senedin soyutluğu ile temel ilişki arasındaki bağı düzenler; taraflar delil sözleşmesiyle ödemenin nasıl ispatlanacağını önceden kararlaştırabilir.
Takip Öncesi Kontrol Listesi
- Senedin şekil unsurlarını, keşide ve vade tarihlerini gözden geçirin.
- Ciro zincirini ve zamanaşımı durumunu kontrol edin.
- Ödeme emrinin tebliğ tarihini kayda geçirin.
- İtiraz süresini ve doğru mercii önceden belirleyin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Senedin türü ve taraflar arasındaki ilişki her dosyada farklılaştığından, tahsilat ya da itiraz yolu seçilirken bir hukukçuya danışmak yararlı olacaktır.