Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda tartışma çoğu kez esasa girmeden, davanın nerede görüleceği sorusunda düğümlenir. TTK ve 6102 sayılı düzenleme ile TBK hükümlerinin birlikte uygulandığı bu alanda yetki kuralları, taraf iradesiyle her zaman değiştirilebilir nitelikte değildir.
Kayıtlara Erişim Olmadan İddia Kurulamaz
Azınlık konumundaki ortağın en büyük dezavantajı, delilin karşı tarafın elinde olmasıdır. Bu nedenle dava öncesinde bilgi alma ve inceleme hakkının usulüne uygun biçimde kullanılması, hem bilgiye ulaşmayı sağlar hem de talebin reddedilmesi hâlinde bunun kendisi bir delile dönüşür.
Dosyanın Dayanağı Olan Kayıtlar
- Ticaret sicilinden alınacak tescil ve ilan kayıtları
- Genel kurul toplantı tutanakları ve hazır bulunanlar listesi
- Pay defteri ile yönetim organı karar defteri
- Finansal tablolar, denetim raporları ve ortaklara yapılan bildirimler
- Çağrı belgeleri ve gündem metinleri
Yetki Kuralını Sözleşmeyle Aşmaya Çalışmak
Şirketle ilgili bazı davalarda mahkemenin yetkisi kanunla belirlenmiştir ve taraflar bunu sözleşmeyle değiştiremez. Ortaklar arasında yapılan pay sahipleri sözleşmesine konulan yetki kaydına güvenerek başka bir yerde dava açmak, yetki itirazıyla karşılaşıldığında aylarca süren bir gecikmeye yol açar. Sözleşmede tahkim kaydı bulunması hâlinde ise mahkemede açılan dava, kaydın kapsamı tartışmalı olsa bile ilk itirazla durabilir.
Süreye Bağlı Talepleri Ayırmak
Genel kurul kararlarına yönelik iptal talepleri kısa süreye tabidir ve bu süre kaçırıldığında, kararın içeriği ne olursa olsun aynı yoldan tartışılamaz. Buna karşılık kararın yokluğu veya butlanı iddiası farklı bir rejime tabidir. Bu ayrım yapılmadan hazırlanan dilekçe, hem yanlış talep hem gecikmiş başvuru riskini birlikte taşır. Sorumluluk davaları ise kendi zamanaşımı takvimiyle yürür ve genel kurul takvimine bağlı değildir.
Zorunlu Ön Aşamanın Kapsamını Kontrol Etmek
Ticari nitelikteki para alacağı ve tazminat talepleri için dava öncesi arabuluculuk zorunludur; ancak şirketler hukukundan doğan her talep bu kapsamda değildir. Kapsam dışı bir talep için gereksiz yere arabuluculuğa gitmek zaman kaybettirirken, kapsamdaki bir talep için bu aşamayı atlamak davanın usulden reddine yol açar. Bu nedenle talep kalemleri dilekçe yazılmadan önce tek tek sınıflandırılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve ortaklar arası anlaşmalar sonucu doğrudan etkilediğinden, dava yolunu belirlemeden önce belgelerinizin incelenmesi gerekir.