Çalışma izni başvurusunun reddi, yabancı çalışan için olduğu kadar işveren için de zincirleme sonuç doğurur. Ret kararı geldiğinde doğrudan dava açmak her zaman doğru refleks değildir; önce idari itiraz aşamasının işletilmesi, sonra gerekiyorsa yargı yoluna gidilmesi gerekir.
Ret Gerekçesini Okumadan Adım Atmamak
Ret kararları çoğu zaman kısa gerekçelidir ve arkasında değerlendirme kriterlerine dayanan bir puanlama ya da belge eksikliği bulunur. Gerekçenin belge eksikliğine mi, işgücü piyasası değerlendirmesine mi yoksa güvenlik incelemesine mi dayandığı, izlenecek yolu belirler. Belge eksikliğine dayanan bir rette itiraz aşamasında eksiğin tamamlanması sonuç verebilirken, takdire dayanan değerlendirmelerde iddia hukuka aykırılık ekseninde kurulmalıdır.
İdari İtiraz: Yargıdan Önceki Zorunlu Durak
Çalışma izni kararlarına karşı, kararı veren idareye yapılacak idari itiraz yolu öngörülmüştür. Bu süre ret kararının tebliğ tarihinden itibaren işler ve kaçırıldığında karar kesinleşir. İtirazın reddi hâlinde idari yargı yolu açılır. Uygulamadaki tipik hata, itiraz süresi işlerken doğrudan dava açılması ya da tam tersine itiraz sonucunu beklerken dava süresinin gözden kaçırılmasıdır. Her iki takvim aynı tabloda tutulmalıdır.
Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
İptal davası kural olarak işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır. Merkezi bir idarenin ülke genelinde uyguladığı bir işlem söz konusuysa yetki bu bağlantıya göre belirlenir. Çalışma izni dosyasına paralel olarak ikamet iznine ilişkin bir işlem de varsa, 6458 sayılı YUKK kapsamındaki bu işlem ayrı bir dava konusudur ve ret gerekçeleri örtüşse bile taleplerin ayrı ayrı kurulması gerekir. Vatandaşlık başvurusuna ilişkin bir aşama varsa 5901 sayılı Kanun kapsamındaki değerlendirme de kendi rejimine tabidir.
Dosyayı Zayıflatan Belge Boşlukları
- İşverenin faaliyet alanı ile talep edilen pozisyonun uyumunu gösteren belgelerin sunulmaması
- Yabancının mesleki yeterliliğini kanıtlayan diploma ve denklik belgelerinin eksikliği
- Yurt dışı belgelerinde onay ve yeminli çeviri şartının karşılanmaması
- İşyerinde çalışan sayısına ilişkin sigorta kayıtlarının güncel olmaması
- Tebligatın hangi tarihte ve kime yapıldığını gösteren kaydın saklanmaması
Son madde tek başına dosyayı bitirebilir: tebliğ tarihi ispat edilemediğinde sürenin geçip geçmediği tartışması davacı aleyhine sonuçlanabilir. Elektronik bildirim sistemleri üzerinden yapılan tebligatlarda bildirim kaydının indirilerek saklanması bu riski azaltır.
Kapanış
Ret kararının ardından çalışmaya devam edilmesi ayrı yaptırımlar doğurabileceğinden, süreç boyunca fiilî durumun da gözetilmesi gerekir. Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; başvurunun türü ve ret gerekçesi izlenecek adımları değiştireceğinden, süreleri kaçırmamak için erken hukuki değerlendirme almanız önerilir.