Türkiye'ye giriş yasağı çoğu zaman sınırda öğrenilir: pasaport okutulur, sistemde bir kayıt çıkar ve yolcu geri çevrilir. Bu rehber, giriş yasağının süresine ilişkin uyuşmazlıklarda hangi tarihlerin esas alındığını, kaydın kaldırılması için izlenecek usulü ve idari başvuru ile dava arasındaki tercihi ele alır.
Önce Kaydın Türünü Öğrenmek
Giriş yasağı tek bir kalıp değildir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında; sınır dışı kararına bağlı yasak, vize veya ikamet ihlalinden doğan yasak, kamu düzeni veya güvenliği gerekçeli yasak ve idari para cezasının ödenmemesine bağlı kayıt birbirinden farklı sürelere ve farklı kaldırma mekanizmalarına tabidir. Kaydın hangi gerekçeye dayandığı bilinmeden yapılan başvuru, çoğu zaman konusuz kalır. Bu bilgi, yabancının kendisi veya vekili tarafından ilgili valilik il göç idaresinden talep edilerek öğrenilir.
Süre Hangi Tarihten İşler?
Uygulamada en sık karıştırılan nokta budur. Yasağın süresi kural olarak yabancının Türkiye'den çıkış yaptığı tarihten itibaren hesaplanır; ülkede kalmaya devam edildiği sürece sürenin işlemeye başlamadığı kabul edilir. İhlalden doğan yasaklarda ise ödenmemiş idari para cezası, süre dolsa dahi kaydın devam etmesine yol açabilir. Bu nedenle dosyada üç tarih ayrı ayrı belgelenmelidir: son giriş tarihi, ikamet veya vize hakkının bittiği tarih ve fiilî çıkış tarihi.
Usul Sıralaması: İdari Yol Önce
- İl göç idaresinden yasak kaydının gerekçesi, süresi ve dayanağı yazılı olarak istenir.
- Ödenmemiş idari para cezası varsa ödenir ve makbuz dosyaya eklenir.
- Kaydın kaldırılması veya kısaltılması için gerekçeli idari başvuru yapılır; aile birliği, öğrenim, sağlık tedavisi veya ticari faaliyet gibi somut bağlar belgelenir.
- Başvuru reddedilir veya cevapsız bırakılırsa idari yargı yolu değerlendirilir.
Sınır dışı etme kararına karşı öngörülen dava süresi, genel idari dava süresinden çok daha kısadır ve bu kararla birlikte uygulanan yasak açısından belirleyicidir. Bu yüzden elde bir sınır dışı kararı varsa takvim en dar süreye göre kurulmalıdır.
Dava mı, Yeni Başvuru mu?
Kayıt hukuka aykırıysa veya olayla orantısız bir süre içeriyorsa yargı yolu esas çözümdür. Buna karşılık, koşullar sonradan değişmişse (ceza ödenmiş, aile bağı doğmuş, yasak süresi dolmuşsa) yeni bir idari başvuru daha hızlı sonuç verebilir. Yargı yoluna gidilecekse yürütmenin durdurulması talebinin gerekçesi, yalnız hukuka aykırılıkla değil, gecikmenin doğuracağı telafisi güç zararla da desteklenmelidir.
Kapanış
Giriş yasağı dosyalarında sonucu, süre hesabının ve gerekçe belgesinin doğruluğu belirler. Buradaki bilgiler geneldir; yabancının uyruğu, kaydın dayanağı ve ülkeye giriş amacı sonucu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde bir hukukçuyla dosyanızı gözden geçirmeniz yerinde olur.