Sınır dışı etme kararı tebliğ edildiğinde geriye kalan süre kısadır ve bu sürede iki ayrı iş birlikte yürütülür: davanın hangi mahkemeye açılacağının belirlenmesi ve dilekçeye eklenecek belgelerin toplanması. Eksik dosya ile açılan dava, esas incelemeye geçilmeden sonuçsuz kalabilir. Aşağıda bu iki başlık ayrı ayrı ele alınmaktadır.
Hangi İdare Mahkemesi Yetkilidir?
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında sınır dışı kararına karşı başvurulacak yargı yolu idari yargıdır. Yetkili mahkeme, kararı veren idari makamın bulunduğu yer idare mahkemesidir. Uygulamada karar, kişinin yakalandığı ildeki il göç idaresi müdürlüğünce alınır; buna karşılık kişi başka bir ildeki geri gönderme merkezine nakledilmiş olabilir. Bu durumda nakil yeri değil, kararı tesis eden idarenin bulunduğu yer belirleyicidir. Yanlış yer mahkemesine verilen dilekçe yetkisizlikle gönderilebilirse de bu, kritik günlerin kaybı anlamına gelir.
Dilekçeye Eklenecek Belgelerin Sıralanması
Belge listesi, kararın hangi gerekçeyle alındığına göre şekillenir. Genel olarak şu gruplar ayrı klasörlerde toplanmalıdır:
- Kimlik ve statü belgeleri: pasaport, ikamet izni kartı, uluslararası koruma başvuru veya kayıt belgesi.
- Tebligat belgeleri: sınır dışı kararının tebliğ tutanağı ve üzerindeki tarih; sürenin başlangıcı buradan hesaplanır.
- Aile bağını gösteren belgeler: evlilik cüzdanı, çocukların doğum ve okul kayıtları, varsa Türk vatandaşı eş bakımından 5901 sayılı Kanun kapsamındaki işlemler.
- Sağlık ve korunma ihtiyacına ilişkin belgeler: hastane raporları, tedavi süreklilik yazıları.
- Geri gönderilmesi hâlinde doğacak riske dair belgeler: ülke koşullarına ilişkin resmî veya kurumsal raporlar, kişisel tehdit iddiasını destekleyen yazışmalar.
Belge Eksikliğinin Yarattığı En Sık Sorun
Dava dilekçesinde ileri sürülen iddia ile ekteki belge arasında birebir eşleşme kurulmaması, en sık karşılaşılan zayıflıktır. Örneğin aile birliği iddiası dile getirilirken yalnızca nüfus kaydı sunulup birlikte yaşamayı gösteren adres ve okul kayıtlarının eklenmemesi, iddiayı soyut bırakır. Her iddia için hangi belgenin hangi olguyu kanıtladığını gösteren kısa bir eşleştirme tablosu hazırlamak, dilekçenin denetlenebilirliğini artırır. Yabancı dildeki belgelerde yeminli tercüme ve gerekli tasdik işlemleri baştan tamamlanmalıdır.
İdari Başvuru mu, Doğrudan Dava mı?
İdari yargıda tarafların anlaşarak uyuşmazlığı sona erdirmesi mümkün olmadığından, burada verilecek karar "uzlaşmak ya da dava açmak" değil, "idareye başvurup sonuç beklemek ya da doğrudan dava açmak" ikilemidir. İdareye yapılan başvurunun dava süresini genel olarak durdurmadığı gözden kaçırıldığında hak kaybı doğar. Bu nedenle idari görüşmeler yürütülürken dava dilekçesinin de hazır tutulması, ihtiyatlı bir yaklaşımdır.
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel hukuki görüş yerine geçmez. Kararın gerekçesi, kişinin statüsü ve idari işlem geçmişi farklılık gösterdiğinde izlenecek yol da değişir; süreye tabi bir işlemle karşı karşıya iseniz vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışmanız önerilir.