Sınır dışı etme kararı, muhatabı için sonuçları en hızlı doğan idari işlemlerden biridir. Karar tebliğ edildiği anda geri sayım başlar ve bu geri sayım, idari yargıdaki alışılmış dava açma sürelerinden çok daha kısadır. Uygulamada en sık görülen hak kaybı, genel altmış günlük süreye güvenilmesi ve özel sürenin gözden kaçmasıdır.
Karar ile Gözetim Kararını Birbirine Karıştırmamak
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında iki ayrı işlem söz konusu olabilir: sınır dışı etme kararının kendisi ve idari gözetim kararı. Bunlar farklı mercilere taşınır. Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine başvurulurken, idari gözetim kararının hukuka aykırılığı sulh ceza hakimliği önünde ileri sürülür. İki başvurunun tek dilekçede birleştirilmesi, işlemlerin ayrı ayrı incelenmesini geciktirir.
Yedi Günlük Süre ve Başlangıç Anı
Kanun, sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine yedi gün içinde başvuru öngörür. Süre, kararın kişiye, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edildiği tarihten işler. Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı bu nedenle ilk kontrol edilecek noktadır: tercüman aracılığıyla bildirim yapılıp yapılmadığı, kararın hangi dilde tebliğ edildiği ve tebellüğ belgesindeki imza tarihi dosyaya işlenmelidir. Mahkeme, başvuruyu kanunda öngörülen kısa süre içinde karara bağlar ve bu karar kesindir.
Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
Başvurunun hangi ildeki idare mahkemesine yapılacağı, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre belirlenir. Kişi başka bir ildeki geri gönderme merkezinde bulunuyorsa, fiilen bulunduğu yer ile işlemi yapan valiliğin bulunduğu yer ayrışabilir. Bu ayrımın dilekçede açıklanmaması, dosyanın yetkisizlikle başka mahkemeye gönderilmesine ve kısa sürenin fiilen tükenmesine yol açar.
Yürütmenin Durdurulması ve Fiili İcra
Başvuru yapıldığında sınır dışı işleminin icrası bakımından kanunun öngördüğü sonuç ile idarenin fiili uygulaması her zaman örtüşmeyebilir. Bu nedenle dilekçede yürütmeye ilişkin talep açıkça yazılmalı, başvuru kaydı ve mahkeme esas numarası ilgili birime derhal bildirilmelidir. Uluslararası koruma başvurusu bulunan ya da geri gönderme yasağı kapsamında olduğunu ileri süren kişiler bakımından bu husus dilekçenin merkezine konulmalıdır.
Dilekçeyi Güçlendiren Unsurlar
- Kararın dayandığı sebebin somut olayla bağının kurulmadığının gösterilmesi
- Aile birliği, sağlık durumu ve ülkedeki bağların belgelenmesi
- Varsa uluslararası koruma başvurusuna ilişkin kayıtlar
- Tebligatın usulüne aykırı yapıldığına dair tespitler
- İkamet izni ve 5901 sayılı Kanun kapsamındaki başvurulara ilişkin belgeler
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Sürelerin çok kısa olduğu bu alanda, kararın tebliğinden hemen sonra bir hukukçuya danışılması pratik olarak zorunludur.