TMK m.174: Boşanmaya sebep olan eş, az veya kusursuz eşin maddi-manevi zararını tazmin eder.
Maddi Tazminat
- Boşanma nedeniyle çıkar kayıplarının
- Eşe ait mali avantajların kaybı
- Sağlık giderleri
- İş kaybı
Manevi Tazminat
- Kişilik haklarına saldırı
- Aile hayatının yıkılması
- Sosyal itibar
- Acı/üzüntü
Şartlar
- Talep eden eş kusursuz veya az kusurlu
- Diğer eş daha kusurlu
- Maddi zarar varsa veya manevi acı
Tutarlar
- Mahkeme takdiri
- Tarafların gelir/durumu
- Kusurun ağırlığı
- Genelde 5.000-100.000 TL arası (durumuna göre)
Yargıtay 2. HD
2. HD, manevi tazminatın "makul ve adil" olması gerektiğini, lüks yaşatmak için olmadığını, ancak yeterli caydırıcılık sağlanmasını benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Aile hukuku avukatı önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmada maddi tazminatın şartları nedir?
TMK m.174/1 uyarınca “mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir”. Üç unsur birlikte aranır: (1) mevcut veya beklenen bir menfaatin boşanma nedeniyle zedelenmesi, (2) talep edenin kusursuz veya daha az kusurlu olması, (3) karşı tarafın kusurlu olması. Eşit kusur hâlinde tazminat koşulu gerçekleşmez.
Manevi tazminat hangi hâlde istenir?
TMK m.174/2 uyarınca “boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir”. Burada aranan, salt boşanmanın gerçekleşmesi değil; boşanmaya sebep olan olayların kişilik hakkına saldırı niteliği taşımasıdır. Aldatma, şiddet, hakaret ve ağır suçlamalar tipik örneklerdir.
Maddi ve manevi tazminat aynı davada istenebilir mi?
Evet, ikisi birlikte boşanma davası içinde talep edilebilir; ayrı dava açılması da mümkündür. Ancak her iki tazminatın da şartları ayrı ayrı değerlendirilir: maddi tazminatta menfaat zedelenmesi, manevi tazminatta kişilik hakkına saldırı aranır. Bu nedenle dilekçede iki talebin hukuki dayanağı ve dayandığı olaylar ayrı ayrı gösterilmelidir.
Tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Kanun “uygun” miktar ifadesini kullanarak hâkime takdir yetkisi tanımıştır. Uygulamada tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kusurun ağırlığı, evlilik süresi, olayların gerçekleşme biçimi ve zedelenen menfaatin kapsamı birlikte gözetilir. Manevi tazminat bir zenginleşme aracı olmadığı gibi, sembolik kalarak zararı karşılamaz nitelikte de olmamalıdır. Talep edilen miktarın dilekçede somut ölçütlerle gerekçelendirilmesi beklenir.