Staking, yield farming, DeFi lending Türk hukukunda yatırım faaliyeti; vergi + uyum çerçevesi mevcut yasalar üzerinden uygulanıyor.
Staking
- Proof-of-Stake (PoS) ağda blok onaylama karşılığı ödül.
- Türk hukuku: gelir kategorisinde — alındığı tarih + TL fiyatla beyan.
- Likit staking (Lido, Rocket Pool) — token alındığında geliryani.
- Slashing riski: cezai kayıp gelir azaltıcı (zarar mahsubu).
Yield Farming
- Likidite havuzuna token yatırarak gelir.
- Kompleks: LP token, IL (impermanent loss).
- Vergi: ödül alındığında gelir; LP token bozulduğunda kâr/zarar.
Lending (Aave, Compound)
- Token kredi olarak verme; faiz geliri.
- Gelir vergisi tabi; reel faiz oranı + token fiyat artışı ayrı kalemler.
- Likidasyon: collateral kaybı zarar.
MASAK uyumu
- DeFi cüzdanı kişisel cüzdan; doğrudan bildirimi yok.
- Borsa üzerinden TL'ye dönüşümde KYC + STR olası.
- Şüpheli protokol kullanımı (mixer, sanctioned) MASAK risk.
Sıkça sorulan sorular
Staking ödülü ne zaman vergiye tabi?
Ödül alındığında (cüzdana düştüğü tarih + TL kuru). Sonraki satışta ek kâr/zarar değerlendirmesi.
Impermanent Loss zararı düşülür mü?
Evet, LP pozisyon kapatıldığında reel zarar olarak hesaplanabilir. Bilirkişi raporu (mali müşavir) önerilir.
DeFi protokolü sözleşme açısından ne?
Smart contract = anonim sözleşme; protokol ekibi yoksa hukuki sorumluluk zincire dağılır. Türkiye'de DAO yapısı henüz tanımlı değil; "ortaklık" yapısı analoji ile yorumlanır.
DeFi platform hack oldu, kayıp düşülür mü?
Hack vergi dairesinde "zorunlu sebepli zarar" kategorisinde. Belge: forensic raporu + protokol post-mortem + işlem hash. 3-6 ay vergi dairesi inceleme.
Tornado Cash kullandım, MASAK riski var mı?
OFAC yaptırım listesinde (2022). Türk borsasında işlem yaparken sanctioned cüzdan tespiti = STR. Mixer kullanımı suç değil ama yaptırım listesi uyumu kritik.
İlgili mevzuat
- 6493 sayılı Kanun — Ödeme ve menkul kıymet; KVHS uyum çerçevesi.
- 5549 SK — MASAK kripto bildirim ve uyum.
- BDDK 2021/30 — Ödemelerde kripto kullanım yasağı.
- SPK Kripto Tebliği — Kripto ihraçları (taslak süreçte).
- KVK + GVK — Kripto kazanç vergilendirme çerçevesi.