Bir aile bireyinin uyuşturucu kullanması, ailenin tüm hukuki ve sosyal düzenini etkiler. Bu makalede mağdur ailelerin başvurabileceği hukuki yolları derliyoruz.
Tedavi Yardımı — Gönüllü ve Zorunlu
- Gönüllü tedavi: AMATEM/ÇEMATEM'e doğrudan başvuru.
- TCK m.192/4 — Tedavi Yardımı: Resmi makamlara müracaat ile cezasızlık.
- Zorunlu tedavi: TMK m.432 ve sonrası kapsamında, kişi kendine veya çevresine zarar veriyorsa korunma ve tedavi kararı (özel hükümler ve sağlık kurulu raporu ile).
Velayet ve Vesayet
- Bağımlı olan ebeveyn: Çocuk velayetinde değişiklik talebi (TMK m.183).
- Bağımlı olan yetişkin: Vesayet altına alma (TMK m.405).
- Sürecin başında tedbir mahiyetinde kararlar alınabilir.
Mal Kaybı ve Tazminat
- Aile bireyi tarafından satılan/devredilen ortak malların geri alınması: TMK genel hükümleri ve özel haller.
- Ehliyetsizlik durumunda yapılan hukuki işlemlerin iptali (TMK m.10).
- Bağımlı eş tarafından yapılan harcamaların aile mahkemesinde gözden geçirilmesi.
Şiddet Halinde — 6284 sayılı Kanun
Uyuşturucu etkisinde aile içi şiddet uygulayan kişi için 6284 sayılı Ailenin Korunması Kanunu kapsamında:
- Konuttan uzaklaştırma.
- İletişim yasağı.
- Silah teslimi.
- Tedavi yükümlülüğü.
Yargıtay 2. HD — İlke
2. HD, eşin uyuşturucu bağımlılığının boşanma sebebi (TMK m.166) sayılabileceğini, bu hâlde tazminat ve mal rejimi tasfiyesinde mağdur eş lehine yorum yapılabileceğini benimsemektedir.
Çocuğun Korunması
- Çocuk Hizmetleri Müdürlüğü'ne bildirim.
- Sosyal İnceleme Raporu (SİR).
- Velayet/koruyucu aile/yatılı bakım kararları.
- Pedagojik destek.
Aile İçin Pratik Adımlar
- Tedavi başvurusunu mümkün olduğunca gönüllü zeminde tutmaya çalışın.
- Mal varlığı kayıplarını önlemek için banka/tapu tedbiri talep edin.
- Çocuk varsa velayet düzenlemesine öncelik verin.
- Şiddet halinde 6284 sayılı Kanun'u devreye sokun.
- Manevi tazminat haklarınızı saklı tutun.
Mağdur aileler için hem hukuki hem psikolojik destek gerekir. Aile ve ceza hukuku avukatı ile birlikte planlama yapılmalıdır.