Türkiye'de "tıbbi kannabis" kullanımı belirli sınırlar içinde mümkündür; ancak bu konunun yasal çerçevesi kamuoyunda yanlış anlaşılmaktadır. Bu makalede güncel düzenleme açıklanmaktadır.
Yasal Çerçeve
- 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun: Kenevir ekimi sıkı ruhsata bağlıdır; tarımsal amaçlı 19 ilde, lif/elyaf üretimi için belirli koşullarla mümkündür.
- Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği: Tıbbi kannabis bazlı ilaçlar Sağlık Bakanlığı izniyle reçeteyle kullanılabilir.
- SUT (Sağlık Uygulama Tebliği): Belirli endikasyonlarda geri ödeme.
CBD vs THC Ayrımı
- THC (tetrahidrokannabinol): Psikoaktif etkili. Kontrol altında.
- CBD (kannabidiol): Psikoaktif etkisi yok. Bazı ülkelerde gıda takviyesi olarak satılır.
- Türkiye'de CBD içeriğinin yasal statüsü tartışmalıdır; yetkili izinli ürünler dışındaki ithalat ciddi sıkıntı yaratabilir.
Tıbbi İlaç Olarak Kullanım
- Sativex (nabiksimols): MS için endike, belirli merkezlerde reçete edilebilir.
- Epidiolex (CBD): Çocuk epilepsi için ABD onaylı; Türkiye'ye giriş için ek izin.
- Hekim reçetesi olmadan dahi olsa, ev yapımı veya etiket dışı kannabis ürünleri yasaklı kapsamdadır.
Yargıtay ve Danıştay — İlke
Danıştay, Sağlık Bakanlığı izinli ilaçların reçeteyle kullanımının kanunen meşru olduğunu, bu kullanımın TCK m.188 veya m.191 kapsamında değerlendirilemeyeceğini benimsemektedir. Yargıtay 10. CD, yetkili reçete dışındaki kullanımı suç olarak değerlendirmektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
İthalat ve Posta Kontrolü
Yurt dışından sipariş edilen CBD ürünleri, gümrükte tutulabilir. Bu durumda:
- Üründe THC tespit edilirse uyuşturucu kapsamında değerlendirilir.
- Saf CBD olsa bile tıbbi ürün niteliğinde olduğundan ruhsatsız ithalat suç olabilir.
- Gümrük tutanağı düzenlenir, savcılığa sevk edilebilir.
Pratik Hususlar
- Tıbbi kannabis ihtiyacında uzman hekime başvurun ve resmi reçete alın.
- Yurt dışından ürün getirmeden önce Sağlık Bakanlığı izin sorgusu yapın.
- İnternette satılan "CBD yağı" gibi ürünleri yasal statüleri belirsiz olduğundan satın almayın.
- Gümrükte ürün tutulursa derhâl avukatla iletişime geçin.
Tıbbi ihtiyaç ile yasal sınır arasındaki çizgi nettir; sağlık ve ceza hukuku avukatı birlikte değerlendirme yapmalıdır.